|
NATO
to skrót od angielskich słów North Atlantic Treaty
Organisation oznaczających dosłownie Organizacja Paktu
Północnoatlantyckiego. NATO to organizacja międzynarodowa o
charakterze polityczno – wojskowym, utworzona na podstawie Traktatu
Północnoatlantyckiego zawartego 4 kwietnia 1949 roku w Waszyngtonie,
na podstawie uchwalonej przez Senat USA w czerwcu 1948 roku tak
zwanej rezolucji Vandenberga, która wzywała do tworzenia bloków
militarnych w celu zapobiegania sowieckiemu zagrożeniu. Szczegółowy
opis traktatu zamieszczony jest w dalszej części tekstu.
Siedzibą NATO jest Bruksela.
Pierwotnymi członkami paktu są: Belgia, Dania, Holandia, Islandia,
Kanada, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, Stany Zjednoczone (United
States of America), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii (United
Kingdom of Great Britain), Włochy oraz Francja, która w 1966 roku
wystąpiła ze struktur wojskowych. W dniu 18 lutego 1952 roku do NATO
przystąpiły Grecja i Turcja, a 5 maja 1955 roku Niemcy Zachodnie
(Republika Federalna Niemiec – Bundesrepublik Deutschland).
Hiszpania, która nie uczestniczy w strukturach wojskowych
przystąpiła do paktu w 1982 roku.
Traktat łącznie z zatwierdzoną
formalnie w 1952 roku organizacją tworzą sojusz zbiorowej
samoobrony. W okresie tak zwanej zimnej wojny NATO była oprócz
Układu Warszawskiego, rozwiązanego formalnie w 1991 roku głównym
wojskowo – politycznym elementem struktury konfrontacyjnego układu
Wschód – Zachód. W tym okresie głównym zadaniem NATO była obrona
bezpieczeństwa państw członkowskich przed zagrożeniem ze strony
Układu Warszawskiego. Zmiany polityczno – wojskowe w Europie na
przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych (czyli rozpad
imperium sowieckiego, zjednoczenie Niemiec, transformacja ustrojowa
państw członkowskich Układu Warszawskiego, zawarcie przez te
państwa układów o redukcji sił konwencjonalnych w Europie),
spowodowały zmiany w strategii i strukturze Paktu
Północnoatlantyckiego.
Najwyższym organem kierowniczym jest Rada NATO (Rada Ministerialna).
Tworzą ją przedstawiciele wszystkich państw członkowskich, sesje
odbywają się dwa razy w roku, zwykle na szczeblu ministerstwa spraw
zagranicznych, obrony i finansów, sporadycznie na szczeblu szefów
państw i rządów (dochodzi do tego jedynie w sytuacjach wymagających
ważnych decyzji polityczno - wojskowych). Posiedzeniom roboczym
przewodniczy Sekretarz Generalny NATO. Od 4 sierpnia 1999 roku
sekretarzem generalnym NATO jest George Robertson. Innymi elementami
struktury organizacyjnej paktu są: Stała Rada NATO, którą tworzą
stali przedstawiciele państw członkowskich w randze ambasadorów
Komitetu Planowania Obrony, który obraduje na szczeblu ministerstwa
obrony, z reguły bezpośrednio przed sesjami Rady NATO, Grupa
Planowania Nuklearnego, która odbywa dwie sesje rocznie na szczeblu
ministerstwa obrony. Od 1992 roku coraz częstsza jest praktyka
łącznych obrad tych dwóch organów. Organy cywilne NATO tworzą liczne
komitety i grupy robocze, powoływane przez Radę NATO lub Komitet
Planowania Obrony. Stałych komitetów jest obecnie ponad dwadzieścia
do ich zadań należą między innymi sprawy polityczne, ekonomiczne,
informacja, budżet wojskowy i cywilny czy badania naukowe. Naczelnym
organem wojskowym jest Komitet Wojskowy, podlegający bezpośrednio
Radzie i Komitetowi Planowania Obrony. W jego skład wchodzą szefowie
sztabów generalnych państw członkowskich oprócz Islandii. Komitet
Wojskowy kieruje pracą dowództw regionalnych i innych organów
wojskowych. Międzynarodowy Sztab Wojskowy jest organem wykonawczym
Komitetu Wojskowego. Obszar strategiczny NATO jest podzielony na dwa
naczelne dowództwa: Naczelne Dowództwo Sojuszniczych Sił Zbrojnych w
Europie i Naczelne Dowództwo Połączonych Sił Zbrojnych na Atlantyku,
w skrócie SACLANT.
Trwający od 1991 roku proces
transformacji NATO dotyczy trzech głównych dziedzin:
Ø
strategii i struktury
wojskowej, która obejmuje między innymi odejście od koncepcji
strategicznej obrony na wysuniętych rubieżach i przyjęcie koncepcji
wysuniętej obecności wojskowej. Siły zbrojne NATO mają się składać z
trzech głównych elementów: sił obronnych, sił wsparcia oraz sił
szybkiego reagowania
Ø
współpracy z państwami
postkomunistycznymi
Ø
udziału NATO w
rozwiązywaniu konfliktów i zapobieganiu im
Odrębną
dziedziną działalności jest dostosowywanie formuły więzi
transatlantyckich pomiędzy Europą Zachodnią a Stanami Zjednoczonymi
do zachodnioeuropejskich procesów integracyjnych oraz kształtowania
się europejskiej tożsamości obronnej.
W zakresie współpracy z państwami
postkomunistycznymi wyodrębniły się trzy kierunki działania: dialog
ze wszystkimi państwami, poszukiwanie specjalnej formuły współpracy
z Rosją oraz zapoczątkowanie procesu rozszerzania NATO o wybrane
państwa. W 1991 roku jako forum konsultacji powołano
Północnoatlantycką Radę Współpracy, w której skład wchodzą państwa
NATO, byłego Układu Warszawskiego i europejskie państwa neutralne. W
1994 roku przyjęto program współpracy politycznej i wojskowej między
NATO a innymi państwami o nazwie „Partnerstwo dla pokoju”. Program
otwarty jest dla członków Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w
Europie (OBWE). W 1997 roku utworzono Radę Partnerstwa
Euroatlantyckiego państw uczestniczących w programie. Do końca 1998
roku do programu przystąpiło 27 państw europejskich, także
neutralnych i postkomunistycznych, w tym 1994 Polska.
W maju 1997 podpisano Akt stanowiący
o dwustronnych stosunkach, współpracy i bezpieczeństwie między
Federacją Rosyjską a NATO, na mocy którego między innymi powołano
Radę Rosja – NATO. W lipcu 1997 na spotkaniu na szczycie państw NATO
w Madrycie zaproszono Czechy, Polskę i Węgry do rozpoczęcia
oficjalnych negocjacji w sprawie przystąpienia do NATO. We wrześniu
i październiku 1997 odbyły się trzy rundy negocjacji między Polską a
NATO.
Od początku lat dziewięćdziesiątych,
NATO, dostosowując się do nowej sytuacji międzynarodowej, podlega
przemianom, które obejmują jego strukturę i zadania. W 1991 i 1999
roku zrewidowano koncepcję strategiczną sojuszu, który obecnie,
oprócz realizacji zadań obronnych, ma dbać, środkami politycznymi i
wojskowymi, o stabilność i bezpieczeństwo obszaru
północnoatlantyckiego. Od 1991 jest reformowana struktura
dowodzenia, a od 1994 roku, po rozwiązaniu dowództwa Kanału La
Manche, obszar strategiczny NATO jest podzielony na dwa naczelne
dowództwa: europejskie i atlantyckie, wspierane przez Grupę
Planowania Regionalnego Kanady i Stanów Zjednoczonych. Znacznej
redukcji uległa natomiast liczba dowództw niższych szczebli.
Prowadzone są prace zmierzające do wzmocnienia współdziałania
europejskiego, zwiększenia odpowiedzialności państw europejskich za
sprawy bezpieczeństwa i ustalenia partnerskich relacji europejsko –
amerykańskich, co wiążę się z realizacją idei tak zwanej
europejskiej Tożsamości w Dziedzinie Bezpieczeństwa i Obrony. W 1996
roku postanowiono, że będzie ona kształtowana w ramach NATO. W 1997
roku Hiszpania ogłosiła wolę przystąpienia do zintegrowanej
wojskowej struktury NATO. W 1992 roku Rada Północnoatlantycka po raz
pierwszy wyraziła gotowość prowadzenia na mocy mandatu ONZ i KBWE
operacji wojskowych poza swym traktatowym obszarem działania. W 1992
roku NATO rozpoczęło pierwszą tego typu operację w Bośni i
Hercegowinie. Od grudnia 1995 Pakt odpowiada za realizację wojskowej
strony procesu pokojowego w tej republice. Realizują to siły IFOR
(od 1996 SFOR) z udziałem NATO i dwadzieścia państw spoza sojuszu. W
marcu 1999, po zerwaniu przez Jugosławię rozmów w sprawie Kosowa,
NATO rozpoczęło bez legitymizacji ONZ interwencję lotniczą przeciw
Jugosławii.
W drugiej połowie lat
dziewięćdziesiątych ożywiły się stosunki z państwami partnerskimi –
w 1997 roku rozszerzono program Partnerstwa dla Pokoju, w miejsce
Północnoatlantyckiej Rady Współpracy utworzono Euroatlantycką Radę
Partnerstwa, dającą partnerom większe możliwości rozwijania
stosunków politycznych z NATO i decydowania w sprawach wspólnych
operacji wojskowych. Przyspieszono prace związane z rozszerzeniem
NATO o nowych członków, a w celu osłabienia obaw Rosji oraz
uregulowania z nią kontaktów, w maju 1997 podpisano Akt stanowiący o
podstawach wzajemnych stosunków, współpracy i bezpieczeństwie między
NATO i Federacją Rosyjską, który określa zasady i mechanizmy
współpracy, w tym ustanawia Stałą Wspólną Radę.
W lipcu 1997, podczas spotkania na
madryckim szczycie państw NATO, przyjęto Kartę o szczególnym
partnerstwie między NATO a Ukrainą. Ponadto zaproszono Czechy,
Polskę i Węgry do oficjalnych negocjacji w sprawie członkostwa, a po
ich zakończeniu podpisano 16 grudnia 1997 w Brukseli protokoły
akcesyjne. W dniu 5 listopada 1998 roku ministrowie obrony Polski,
Niemiec i Danii: Janusz Onyszkiewicz, Volker Rühe i Homa Haekkerup,
podpisali konwencję o utworzeniu Międzynarodowego Korpusu Północno –
Wschodniego NATO, z kwaterą główną w Szczecinie. Korpus rozpoczął
działalność po przyjęciu Polski do NATO, w jego skład wchodzą:
polska 12 Szczecińska Dywizja Zmechanizowana, niemiecka 14 Dywizja
Grenadierów Pancernych i duńska Dywizja Zmechanizowana. 12 marca
1999 Polska, Czechy i Węgry przystąpiły do sojuszu. To jednak nie
koniec rozwoju Paktu Północnoatlantyckiego, bowiem do negocjacji z
NATO zostały zaproszone kolejne państwa.
Kalendarium Przystąpienia
Rzeczypospolitej Polskiej do NATO
|
1989 rok |
|
08.10.1989
r. |
Po raz
pierwszy w historii NATO na obrady Zgromadzenia Parlamentarnego
NATO w Rzymie zostali zaproszeni parlamentarzyści z Polski –
państwa członkowskiego Układu Warszawskiego. |
|
1990 rok |
|
21.03.1990
r. |
Minister
spraw zagranicznych Krzysztof Skubiszewski złożył pierwszą
wizytę w Kwaterze Głównej NATO. Przeprowadził rozmowy z
sekretarzem generalnym NATO Manfredem Woernerem i stałymi
przedstawicielami państw członkowskich w Radzie
Północnoatlantyckiej. |
|
06.07.1990
r. |
NATO
zaproponowało w Deklaracji Londyńskiej państwom Układu
Warszawskiego wspólne oświadczenie, że oba bloki militarne
przestały uważać się za przeciwników. |
|
08.07.1990
r. |
List
prezydenta USA George'a Busha do premiera Tadeusza Mazowieckiego
zawierający propozycję ustanowienia regularnych kontaktów z
NATO. |
|
09.08.1990
r. |
Polska i
NATO nawiązały stosunki dyplomatyczne. |
|
13.09.1990
r. |
Sekretarz
generalny NATO Manfred Woerner złożył wizytę w Polsce. |
|
02.11.1990
r. |
Zgromadzenie Północnoatlantyckie przyznało Polsce status tzw.
delegata stowarzyszonego. |
|
1991 rok |
|
03.04.1991
r. |
Prezydent
RP Lech Wałęsa spotkał się w Brukseli z sekretarzem generalnym
NATO Manfredem Woernerem. Po spotkaniu powiedział: „Były to
wstępne rozmowy. Będzie ich więcej, bo pragniemy jednej,
bezpiecznej Europy, a jej gwarancje znajdują się w NATO”. |
|
11.05.1991
r. |
USA i RFN
wystąpiły z planem pogłębienia kontaktów NATO z państwami Europy
Środkowo-Wschodniej. |
|
07.06.1991
r. |
Rada
Północnoatlantycka przyjęła oświadczenie o partnerstwie z
państwami Europy Środkowo-Wschodniej. |
|
01.07.1991
r. |
Formalne
rozwiązanie w Pradze Układu Warszawskiego. |
|
03.07.1991
r. |
Prezydent
Lech Wałęsa odwiedził Kwaterę Główną NATO, gdzie oświadczył:
„Rzeczpospolita Polska podziela credo i podziela także cele
polityczne Sojuszu Północnoatlantyckiego. Chcemy partnerstwa z
Sojuszem i zakładamy dalszy rozwój współpracy. (...) Naszym
celem jest integracja z Europą”. |
|
08.11.1991
r. |
Podczas
szczytu NATO w Rzymie zaproponowano powołanie
Północnoatlantyckiej Rady Współpracy (North Atlantic
Cooperation Council - NACC), która stała się forum
współdziałania NATO i państw Europy Środkowej i Wschodniej.
Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 20 grudnia. |
|
1992 rok |
|
12.02.1992
r. |
Polscy
posłowie uczestniczący w brukselskiej Konferencji Zgromadzenia
Północnoatlantyckiego nt. „Bezpieczeństwo europejskie a KBWE”
domagają się od NATO gwarancji bezpieczeństwa dla Polski. |
|
marzec 1992
r. |
Prezydent
RP Lech Wałęsa przedstawia pomysł stworzenia NATO-bis: systemu
bezpieczeństwa tworzonego przez kraje Europy
Środkowo-Wschodniej. |
|
11.03.1992
r. |
Podczas
kolejnej wizyty w Polsce sekretarz generalny NATO Manfred
Woerner zadeklarował, że drzwi do NATO są otwarte. |
|
01.04.1992
r. |
Minister
obrony narodowej Jan Parys wziął udział w konferencji NACC w
Brukseli. |
|
08.10.1992
r. |
Premier
Hanna Suchocka wyraziła w Brukseli przekonanie, że Polska
przystąpi do NATO wcześniej, niż do EWG. |
|
1993 rok |
|
15.01.1993
r. |
Ustępujący
sekretarz stanu USA, Lawrence Eagleburger opowiedział się za
przyjęciem Polski, Czech i Węgier do NATO "w ciągu
najbliższych kilku lat". |
|
31.01.1993
r. |
Podczas
rozmów na Światowym Forum Gospodarczym w Davos sekretarz
generalny NATO Manfred Woerner powiedział, że Polska będzie
pierwszym krajem Grupy Wyszehradzkiej, który może zostać
przyjęty do NATO. |
|
09.03.1993
r. |
Minister
Krzysztof Skubiszewski oświadczył w Brukseli, że celem Polski
jest członkostwo w NATO, o które wystąpimy w odpowiednim czasie. |
|
31.03.1993
r. |
Sekretarz
stanu USA Warren Christopher oświadczył, że należy rozważyć
możliwość przyjęcia niektórych krajów Europy Wschodniej do NATO,
jeśli dojdzie do rozszerzenia składu tej organizacji. Tego
samego dnia minister obrony RFN Volker Ruehe powiedział:
„Jest tylko kwestią czasu, kiedy i w jakich okolicznościach
kraje takie jak Polska, czy Węgry będą mogły zostać członkami
Sojuszu”. |
|
23.08.1993
r. |
Amerykański
senator Richard Lugar rozpoczął wizytę w Polsce, podczas której
wypowiadał się przychylnie o przystąpieniu Polski do NATO. |
|
25.08.1993
r. |
Prezydent
Rosji Borys Jelcyn oświadczył w Warszawie, że Rosja zaakceptuje
wejście Polski do NATO. "W perspektywie taka decyzja
suwerennej Polski, zmierzająca do integracji ogólnoeuropejskiej,
nie jest sprzeczna z interesem innych państw, w tym również
Rosji" – powiedział Jelcyn. |
|
01.09.1993
r. |
W liście do
sekretarza generalnego NATO, prezydent Lech Wałęsa potwierdził
główne zasady polskiej polityki bezpieczeństwa, wskazując przy
tym na członkostwo Polski w Sojuszu jako jeden z podstawowych
celów jej polityki zagranicznej. |
|
30.09.1993
r. |
Prezydent
Rosji Borys Jelcyn skierował do przywódców państw NATO list, w
którym przestrzegał, że Rosja nie zgodzi się na rozszerzenie
Sojuszu o nowe państwa. |
|
20.10.1993
r. |
Na
konferencji ministrów obrony państw NATO w Travemunde sekretarz
obrony USA Les Aspin sprzeciwił się szybkiemu włączeniu państw
Europy Środkowo-Wschodniej do NATO i zaproponował koncepcję
„Partnerstwa dla Pokoju” (Partnership for Peace - PfP). |
|
21.10.1993
r. |
Podczas
wizyty w Warszawie prezydent Czech Vaclav Havel oraz polscy
gospodarze stwierdzili, że Czechy, Słowacja, Polska i Węgry
pragną przystąpić do Sojuszu Północnoatlantyckiego. |
|
1994 rok |
|
10.01.1994
r. |
Podczas
szczytu NATO w Brukseli przyjęty został program "Partnerstwo
dla Pokoju" - PdP (Partnership for Peace - PfP). |
|
02.02.1994
r. |
Składając
wizytę w Kwaterze Głównej NATO w Brukseli premier Waldemar
Pawlak podpisał dokument o przystąpieniu Polski do
"Partnerstwa dla Pokoju". |
|
25.04.1994
r. |
Minister
obrony narodowej Piotr Kołodziejczyk przedłożył w Kwaterze
Głównej NATO polski "Dokument Prezentacyjny Partnerstwa dla
Pokoju". |
|
17.06.1994
r. |
Amerykańscy
senatorowie - republikanin Hank Brown i demokrata Paul Simon
przedstawili projekt ustawy o zwiększeniu współpracy wojskowej
Polski, Czech i Węgier z NATO, przewidując m.in. możliwość
przekazywania tym krajom nadwyżek amerykańskiego sprzętu
wojskowego. |
|
05.07.1994
r. |
Polska i
NATO przyjęły „Indywidualny Program Partnerstwa” (IPP)
jako pierwszy tego typu dokument wśród państw uczestniczących w
programie „PdP”. |
|
12 -
16.09.1994 r. |
Odbyły się
pierwsze w Polsce ćwiczenia z udziałem jednostek NATO – „Most
Współpracy ‘94”. |
|
08.10.1994
r. |
Kongres
amerykański uchwalił „Ustawę o uczestnictwie w NATO” (zwaną
„poprawką Browna”), upoważniającą prezydenta USA do rozszerzenia
na cztery państwa Grupy Wyszehradzkiej korzyści związanych ze
współpracą wojskową z NATO na zasadach sojuszniczych.
|
|
01.12.1994
r. |
Szefowie
dyplomacji państw NATO potwierdzają, że Sojusz pozostaje otwarty
na przyjęcie nowych członków. Sekretarz stanu USA Warren
Christopher oświadczył, że Stany Zjednoczone pragną rozpocząć
rozmowy o powiększeniu Sojuszu z zainteresowanymi państwami, w
tym z Polską, w 1995 roku. |
|
1995 rok |
|
16.02.1995
r. |
Izba
Reprezentantów Kongresu USA przyjęła ustawę o Odrodzeniu
Bezpieczeństwa Narodowego przewidującą rozszerzenie NATO o
Czechy, Polskę, Słowację i Węgry. |
|
23.03.1995
r. |
Senator
Hank Brown przedstawił projekt nowej ustawy przyznającej
państwom Grupy Wyszehradzkiej status obserwatorów w NATO.
|
|
05.04.1995
r. |
Premier
Józef Oleksy powiedział w Brukseli: „Nie jest naszą intencją
ustanawianie nowych podziałów Europy, lecz przezwyciężenie tych,
które jeszcze pozostały. Wejście Polski do NATO będzie dowodem,
że wielki proces jednoczenia Europy, którego niedawnym etapem
było zjednoczenie Niemiec, nie zatrzymał się na zachodnich
granicach Polski. Jest to nie tylko w interesie Polski”. |
|
26 -
29.05.1995 r. |
Obradujące
w Budapeszcie Zgromadzenie Północnoatlantyckie opowiedziało się
za przyjęciem do NATO Polski, Czech, Węgier, Słowacji i Słowenii
do końca 1998 roku. |
|
06 -
08.07.1995 r. |
Kanclerz
RFN Helmut Kohl złożył wizytę w Polsce. Kanclerz wygłosił
przemówienie przed polskim parlamentem, w którym podkreślił
nieodwracalność procesu integracji Polski z Europą Zachodnią. |
|
28.10.1995
r. |
NATO
przedstawiło państwom - uczestnikom „Partnerstwa dla Pokoju”
dokument o celach i zasadach przyjmowania nowych członków pt.
„Studium o rozszerzeniu NATO”. |
|
03.11.1995
r. |
W Brukseli
Polska podpisała Umowę między Państwami- Stronami Traktatu
Północnoatlantyckiego a innymi państwami uczestniczącymi w
Partnerstwie dla Pokoju dotyczącą statusu ich sił zbrojnych oraz
jej Protokół dodatkowy, sporządzone w Brukseli 19 czerwca
1995 roku (tzw. PfP - SOFA). |
|
11.12.1995
r. |
11 grudnia
Polska oficjalnie potwierdziła przyjęcie zaproszenia NATO do
udziału w operacji IFOR w Bośni. Polscy żołnierze z 6. Brygady
Desantowo – Szturmowej zostali włączeni w skład Brygady
Nordyckiej, operującej w ramach amerykańskiej 1. dywizji
pancernej. |
|
25.12.1995
r. |
Aleksander
Kwaśniewski zwyciężył w listopadowych wyborach prezydenckich
i obejmuje urząd Prezydenta RP oraz przyjmuje uroczyście na
dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie zwierzchnictwo nad
Siłami Zbrojnymi.
W swoim wystąpieniu
przed Sejmem i Senatem w dniu 23 grudnia 1995 roku, po złożeniu
przysięgi, prezydent A. Kwaśniewski powiedział, że
"Bezpieczeństwo zewnętrzne to przede wszystkim polskie
uczestnictwo, polska obecność, polskie członkostwo w Sojuszu
Północnoatlantyckim. Wielokrotnie jednoznacznie i wyraziście
składałem w tej sprawie oświadczenia. Z tej trybuny podtrzymuję,
jako zwierzchnik sił zbrojnych Rzeczypospolitej, że nie
zaniedbam niczego co może realnie służyć unowocześnieniu systemu
obronnego kraju. Pod tym względem nie może być żadnych
niejasności i jestem przekonany, że te polskie aspiracje
znalezienia się w Pakcie Północnoatlantyckim zostaną w
niedługiej perspektywie spełnione." |
|
1996 rok |
|
17, 18.01.1996 r. |
Prezydent
Aleksander Kwaśniewski z pierwszą zagraniczną wizytą po wyborze
na szefa państwa, udał się do Brukseli. Podczas rozmów w NATO
A. Kwaśniewski opowiedział się za reformą Sojuszu tak, aby NATO
mogło stać się podstawą nowej architektury bezpieczeństwa
euroatlantyckiego. Stwierdził, że prawdziwa reforma Sojuszu
zacznie się dopiero od przystąpienia do NATO pierwszego państwa
- byłego członka Układu Warszawskiego. |
|
04.04.1996
r. |
Polska
przedłożyła Sojuszowi Północnoatlantyckiemu 22-stronicowy
dokument potwierdzający wolę pełnego włączenia się naszego
państwa do jego struktur politycznych i wojskowych. |
|
17.04.1996
r. |
Prezydent
Aleksander Kwaśniewski i premier Włodzimierz Cimoszewicz po
rozmowach w Warszawie z sekretarzem generalnym NATO Javierem
Solaną ocenili, że perspektywy przyjęcia Polski do Sojuszu
Północnoatlantyckiego są realne. |
|
20.06.1996
r. |
W Warszawie
odbyły się „Warsztaty NATO”. |
|
25.07.1996
r. |
Senat USA
uchwalił Ustawę o ułatwieniu rozszerzenia Sojuszu przyznającą
pomoc wojskową Polsce, Węgrom, Czechom i Słowenii jako krajom
najbardziej kwalifikującym się do członkostwa w Sojuszu. |
|
22.10.1996
r. |
Prezydent
USA Bill Clinton, w przemówieniu w Detroit, po raz pierwszy
podał konkretną datę powiększenia NATO: oświadczył, że pierwsi
nowi członkowie z Europy Środkowo-Wschodniej powinni być
przyjęci do Sojuszu najpóźniej w 1999 r., kiedy NATO będzie
obchodzić 50. rocznicę utworzenia. |
|
1997 rok |
|
09 -
12.01.1997 r. |
90 proc.
badanych przez OBOP Polaków poparło starania o członkostwo
Polski w NATO |
|
18.02.1997
r. |
Prezydent
Aleksander Kwaśniewski, na podstawie ustawowego upoważnienia z
dnia 21 listopada 1996 roku, ratyfikował przystąpienie Polski do
Umowy między Państwami – Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego
a innymi państwami uczestniczącymi w Partnerstwie dla Pokoju
dotyczącą statusu ich sił zbrojnych oraz jej Protokołu
dodatkowego,
sporządzonej w Brukseli 19 czerwca 1995 roku (tzw. PfP SOFA)
(Dz.U. z 1997 roku nr 6, poz. 30) |
|
24.03.1997
r. |
Podczas
wizyty w Brukseli prezydent A. Kwaśniewski otrzymał zapewnienie,
że Polska będzie w pierwszej grupie państw przyjętych do NATO i
że nie będzie w przyszłości członków Sojuszu "drugiej
kategorii". |
|
27.05.1997
r. |
W Paryżu 16
państw członkowskich NATO i Rosja podpisały „Akt Podstawowy o
Stosunkach Dwustronnych, Współpracy i Bezpieczeństwie między
NATO a Federacją Rosyjską” – porozumienie regulujące
stosunki wzajemne w związku z zapowiedzianym powiększeniem
Sojuszu. |
|
21 -
22.06.1997 r. |
Prezydent
Aleksander Kwaśniewski wziął udział w XIV Międzynarodowych
Warsztatach NATO w Pradze na temat podejmowania decyzji
polityczno – militarnych. W części plenarnej prezydent wygłosił
referat problemowy pt. „Europa Środkowa w NATO: solidni
sojusznicy”. |
|
08 -
09.07.1997 r. |
Podczas
szczytu NATO w Madrycie Polska, Czechy i Węgry zostały
zaproszone do rozpoczęcia rozmów w sprawie przystąpienia do
Sojuszu Północnoatlantyckiego. |
|
09.07.1997
r. |
W drugim
dniu madryckiego szczytu przywódcy 16 państw członkowskich NATO
i prezydent Ukrainy Leonid Kuczma podpisali „Kartę o
Szczególnym Partnerstwie między Ukrainą i NATO”.
|
|
09.07.1997
r. |
W Madrycie
odbyło się inauguracyjne posiedzenie Euroatlantyckiej Rady
Partnerstwa (Euroatlantic Partnership Council – EAPC) z
udziałem przywódców 16 państw NATO i 28 państw uczestniczących w
programie „Partnerstwo dla Pokoju”. |
|
10.07.1997
r. |
Bezpośrednio po
zakończeniu szczytu NATO w Madrycie, na zaproszenie Prezydenta
RP Aleksandra Kwaśniewskiego, jednodniową oficjalną wizytę w
Polsce złożył Prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki William J.
Clinton. W trakcie wizyty prezydenci obu krajów odbyli rozmowy
polityczne oraz wystąpili z przemówieniami na Placu Zamkowym w
Warszawie.
Prezydent A.
Kwaśniewski podkreślił, że wizyta Billa Clintona w Polsce
stanowiła istotny sygnał dla tych wszystkich w USA, którzy byli
w sprawie poszerzenia NATO niezdecydowani lub się temu
sprzeciwiali. |
|
05 -
06.09.1997 r. |
Prezydent
RP Aleksander Kwaśniewski, wraz z prezydentem Republiki
Litewskiej Algirdasem Brazauskasem, byli gospodarzami szczytu 12
przywódców państw Europy Środkowej i Wschodniej, który odbył się
w Wilnie. W szczycie wzięli udział prezydenci Białorusi,
Bułgarii, Estonii, Finlandii, Litwy, Łotwy, Mołdowy, Polski,
Rumunii, Ukrainy, Węgier i premier Rosji. Oceniając Konferencję
Wileńską A. Kwaśniewski powiedział, że „była to ważna wymiana
poglądów. Byli tutaj przywódcy państw zaproszonych do NATO,
innych, które chciałyby uzyskać takie zaproszenie, i takich,
które są przeciwko rozszerzeniu paktu. Chodziło o pokazanie, że
nasza część Europy jest czynnikiem stabilizującym”. |
|
10.09.1997
r. |
Węgry
rozpoczęły negocjacje w sprawie przystąpienia do NATO.
|
|
16.09.1997
r. |
Polska
rozpoczęła negocjacje w sprawie przystąpienia do NATO. Polskiej
delegacji przewodniczył wiceminister spraw zagranicznych Andrzej
Towpik, a stronie natowskiej - nowy zastępca sekretarza
generalnego ds. politycznych Klaus-Peter Klaiber. |
|
23.09.1997
r. |
Czechy
rozpoczęły w Brukseli rozmowy akcesyjne z NATO. |
|
29.09.1997
r. |
Polska -
jako pierwsze z trzech państw zaproszonych do NATO - przedłożyła
w czasie drugiej rundy rozmów o przystąpieniu do Sojuszu
wypełniony kwestionariusz planowania obronnego NATO (Defense
Planning Questionnaire – DPQ). |
|
29.10.1997
r. |
Węgry -
jako pierwsze z trzech państw zaproszonych do NATO - zakończyły
w Brukseli formalne rozmowy w sprawie przystąpienia do NATO.
|
|
10.11.1997
r. |
Czechy
zakończyły w Brukseli formalne rozmowy o przystąpieniu do NATO.
|
|
14.11.1997
r. |
Polska,
Czechy i Węgry po raz pierwszy wzięły udział w sesji
wielostronnego planowania obronnego NATO, wyjaśniając
sojusznikom szczegóły stanu swoich sił zbrojnych i
infrastruktury obronnej oraz plany ich rozwoju w przyszłości.
Wiceminister obrony narodowej Andrzej Karkoszka odpowiadał na
pytania sojuszników dotyczące informacji zawartych w DPQ
przedłożonym przez Polskę 29 września. |
|
14.11.1997
r. |
Polska
wystosowała formalny list do NATO potwierdzający, że jest
zainteresowana otrzymaniem zaproszenia do Sojuszu i że jest
gotowa wypełniać wszelkie zobowiązania związane z członkostwem.
|
|
16.11.1997
r. |
Na Węgrzech
odbyło się referendum w sprawie przystąpienia do NATO. Oficjalne
wyniki referendum: frekwencja – 49,2%, z czego za przystąpieniem
do NATO opowiedziało się 85,3% głosujących. |
|
17.11.1997
r. |
Weszła w życie,
uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia, a
podpisana przez Prezydenta RP 16 lipca 1997 r. – nowa
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Przyznaje ona
Prezydentowi RP określone kompetencje i uprawnienia, m.in. w
zakresie spraw związanych z integracją z NATO. Uprawnienia te
wynikają z przepisów art. 126 ust. 1, w którym Prezydent
określony został jako najwyższy przedstawiciel RP i gwarant
ciągłości władzy państwowej, oraz z ustępu 2, w myśl którego
Prezydent RP „czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na
straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz
nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium”.
Prezydent zobowiązany zatem został do zapewnienia bezpieczeństwa
wewnętrznego i zewnętrznego państwa.
W myśl przepisów
Konstytucji, Prezydent ma uprawnienia do ratyfikacji i
wypowiadania umów międzynarodowych (art. 133 ust. 1 pkt 1).
Jednakże w przypadku umów dotyczących przystępowania państwa do
„... sojuszy, układów politycznych lub układów wojskowych”
wymagane jest uzyskanie uprzedniej zgody parlamentu, w drodze
ustawy (art. 89 ust. 1 pkt 1). Oznacza to, że Sejm i Senat muszą
wydać odrębną ustawę upoważniającą Prezydenta RP do złożenia
podpisu pod dokumentem ratyfikacyjnym.
Konstytucja
zakłada ponadto powołanie organu doradczego Prezydenta w
zakresie wewnętrznego i zewnętrznego bezpieczeństwa państwa –
Rady Bezpieczeństwa Narodowego (art.135).
Prezydent RP
posiada prawo inicjatywy ustawodawczej (art. 118, ust. 1), co
pozwala mu na zgłaszanie projektów ustaw dotyczących m.in. spraw
związanych z bezpieczeństwem i obronnością państwa.
Prezydent RP jest
także najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP (art. 134 ust.
1). Funkcję tę sprawuje za pośrednictwem Ministra Obrony
Narodowej (art. 134 ust. 2). Z racji sprawowania zwierzchnictwa
nad Siłami Zbrojnymi, Prezydent RP posiada prawo do obsadzania
niektórych wysokich stanowisk wojskowych, a mianowicie Szefa
Sztabu Generalnego WP i dowódców rodzajów Sił Zbrojnych, a w
czasie wojny, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, mianuje i
odwołuje Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych. Konstytucja
postanawia, że szczegółowe kompetencje związane ze
zwierzchnictwem Prezydenta Rzeczypospolitej określi ustawa. |
|
26.11.1997
r. |
O
stosunkach z NATO oraz umocnieniu współpracy i bezpieczeństwa od
Bałtyku do Morza Czarnego rozmawiali na szczycie w Bukareszcie
prezydenci Polski, Ukrainy i Rumunii. Aleksander Kwaśniewski,
Leonid Kuczma i Emil Constantinescu stwierdzili, że jest to
dopiero początek pogłębionej współpracy. Prezydent RP
oświadczył, że nasz kraj będzie wspierać Rumunię w drodze do
NATO. |
|
26.11.1997
r. |
Andrzej
Towpik – były podsekretarz stanu w MSZ i przewodniczący Zespołu
Negocjacyjnego KOK, złożył na ręce sekretarza generalnego NATO
Javiera Solany listy uwierzytelniające i oficjalnie objął
stanowisko Stałego Przedstawiciela RP przy Radzie
Północnoatlantyckiej – w randze ambasadora. |
|
02.12.1997
r. |
Obradujący
w Brukseli ministrowie obrony krajów NATO zaaprobowali nową,
elastyczniejszą i zredukowaną strukturę wojskową Sojuszu
Północnoatlantyckiego. |
|
02.12.1997
r. |
Ministrowie
obrony NATO zatwierdzili raport o stanie przygotowań Polski,
Czech i Węgier do członkostwa oraz oszacowanie wspólnych kosztów
przyjęcia trzech nowych członków, usuwając tym samym ostatnie
przeszkody na drodze do poszerzenia Sojuszu. |
|
16.12.1997
r. |
Szefowie
dyplomacji 16 państw NATO podpisali w Brukseli protokoły o
przystąpieniu Polski, Czech i Węgier do Traktatu
Północnoatlantyckiego (NATO). Po ratyfikacji protokołów przez 16
parlamentów i następnie przystąpieniu trzech krajów do Traktatu
staną się one formalnie pełnymi członkami Sojuszu. Ministrowie
potwierdzili w komunikacie końcowym sesji, że proces ten
powinien zakończyć się do kwietnia 1999 r., kiedy to przypada
50. rocznica powstania NATO. „Jest to fakt o historycznym
znaczeniu. Oznacza on poszerzenie strefy bezpieczeństwa i
stabilności państw w obszarze euroatlantyckim, zgodnie z naszymi
życzeniami i intencjami. Jestem przekonany, że otwarcie Sojuszu
i rozwój jego współdziałania z państwami zaproszonymi to
kluczowe warunki budowy świata opartego na wspólnocie wartości,
współpracy, stabilizacji i harmonijnym rozwoju wszystkich
państw. (...) Kończy się historyczna epoka Europy przepołowionej
traktatem jałtańskim” – napisał prezydent RP Aleksander
Kwaśniewski w specjalnym oświadczeniu. |
|
16.12.1997
r. |
Prezydent
USA Bill Clinton ogłosił, że na wiosnę 1999 r. w Waszyngtonie
odbędzie się szczyt NATO z okazji 50-lecia utworzenia Sojuszu.
Na szczycie w poczet państw członkowskich Sojuszu
Północnoatlantyckiego zostaną przyjęte Polska, Węgry i Czechy.
|
|
16.12.1997
r. |
Ministrowie
spraw zagranicznych Polski, Czech i Węgier uzgodnili w Brukseli
- tuż po podpisaniu protokołów o przystąpieniu ich krajów do
NATO - że będą koordynować działania na drodze do Sojuszu.
|
|
17.12.1997
r. |
Sojusz
Północnoatlantycki zdementował twierdzenia Rosji, jakoby do
kalendarza prac Rady NATO-Rosja na 1998 r. wprowadzono dyskusje
nad infrastrukturą wojskową, która miałaby być rozbudowana w
Polsce, Czechach i na Węgrzech w związku z przyjmowaniem tych
krajów do Sojuszu. |
|
1998 r. |
|
07.01.1998
r. |
Polska,
Czechy i Węgry po raz pierwszy uczestniczyły w cotygodniowym
posiedzeniu Rady NATO (na szczeblu ambasadorów). Tematem obrad
była sytuacja w Bośni. Przedstawiciel Polski poinformował o
pracach Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie,
której Polska przewodniczyła w 1998 r. |
|
13.01.1998
r. |
Pani
Madeleine Albright, sekretarz stanu USA, wezwała Senat
amerykański do ratyfikacji dokumentów o przystąpieniu Polski,
Czech i Węgier do NATO. |
|
16.01.1998
r. |
NATO z
zadowoleniem powitało Kartę Partnerstwa między USA a Litwą,
Łotwą i Estonią, którą podpisano tego dnia w Waszyngtonie.
Uznano ją za znak dalszego zaangażowania Stanów Zjednoczonych w
sprawy bezpieczeństwa europejskiego, czynnik stabilizacji w
regionie i potwierdzenie prawa Litwy, Łotwy i Estonii do
ubiegania się o członkostwo Sojuszu. |
|
22.01.1998
r. |
Prezydent RP
Aleksander Kwaśniewski przyjął przebywającego z oficjalną wizytą
w Polsce sekretarza generalnego NATO Javiera Solanę. Obaj
politycy odbyli rozmowę w wąskim gronie, której tematem były
sprawy związane z procesem ratyfikacyjnym i pełną integracją
Polski z NATO, w tym włączeniem naszego kraju w system
planowania obronnego Sojuszu i osiągnięcie interoperacyjności
polskiej armii z siłami zbrojnymi państw NATO. Poruszono też
kwestie związane z sytuacją w regionie i stosunkami NATO –
Rosja.
W obecności
przedstawicieli parlamentu, rządu, najwyższych dowódców
wojskowych i ambasadorów państw członkowskich NATO, prezydent RP
odznaczył Javiera Solanę Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP za
wybitne zasługi w działalności na rzecz przystąpienia
Rzeczypospolitej Polskiej do Sojuszu Północnoatlantyckiego. Po
zakończeniu uroczystości, w wypowiedzi dla prasy, sekretarz
generalny NATO, dziękując polskiemu prezydentowi za odznaczenie
powiedział m.in.: "Jestem bardzo wzruszony i chcę stwierdzić,
że będę nadal kontynuował to, co robiłem do tej pory. Chodzi mi
o to, by Europa była stabilna, wolna, bezpieczna i aby panował w
niej dobrobyt. Europa nie będzie tak naprawdę pełna, dopóki
kraje tak wielkie, jak Polska, z tak bogatą historią,
teraźniejszością i przyszłością, nie będą jej częścią."
Javier Solana
wygłosił też w Sejmie przemówienie, w którym powiedział, że
podpisanie protokołu w sprawie przystąpienia Polski do NATO
oznacza, iż jej powrót do rodziny europejskich demokracji jest
nieodwracalny. |
|
23.01.1998
r. |
Rosyjska Duma
Państwowa zwróciła się do prezydenta Borysa Jelcyna i premiera
Wiktora Czernomyrdina o opracowanie „narodowego programu
przeciwdziałania rozszerzeniu NATO”. Według rosyjskich
deputowanych, ekspansja Paktu Północnoatlantyckiego na Wschód
realnie zagraża interesom Rosji i jej bezpieczeństwu narodowemu.
Uchwałę w tej sprawie, przygotowaną przez grupę międzyfrakcyjną
Anty-NATO, na której czele stał wiceprzewodniczący Dumy Siergiej
Baburin, poparło 247 z 450 deputowanych reprezentujących
wszystkie frakcje i grupy parlamentarne z wyjątkiem
demokratycznego Jabłoka, którym kieruje Grigorij Jawliński.
W uchwale
podkreśla się, że wydarzenia ostatnich miesięcy dowiodły, iż
kraje NATO, nie bacząc na protesty Rosji, kontynuują
przygotowania do rozszerzenia Paktu przez przyjęcie Węgier,
Polski i Czech. „Otwarcie prowadzone są przygotowania do
kolejnych etapów ekspansji Sojuszu na Europę Wschodnią i kraje
bałtyckie. Za pośrednictwem programu +Partnerstwo dla pokoju+ do
struktur militarnych NATO wciągane są państwa, których w ogóle
nie wymienia się wśród kandydatów na członków Paktu, w tym kraje
WNP” - napisano w uchwale Dumy. |
|
28.01.1998
r. |
Prezydent
Bill Clinton, w corocznym orędziu „State of the Union”
wezwał Senat do ratyfikowania protokołów akcesyjnych w sprawie
przystąpienia nowych członków do NATO: „przez 50 lat NATO
powstrzymywało komunizm i zapewniało bezpieczeństwo Ameryki i
Europy. Te trzy byłe komunistyczne kraje powiedziały +tak+ dla
demokracji. Proszę Senat, by powiedział +tak+ im - naszym nowym
członkom”. Clinton oświadczył, że „przyjmując w swoje
szeregi nowych członków i ściśle współpracując z nowymi
partnerami, w tym z Rosją i Ukrainą, NATO będzie w stanie
przyczyniać się do tego, by Europa przekształciła się w ostoję
pokoju w XXI stuleciu”. |
|
29.01.1998
r. -
- 02.02.1998 r. |
Prezydent RP
Aleksander Kwaśniewski po raz piąty wziął udział (29 stycznia –
2 lutego) w Światowym Forum Gospodarczym w Davos, które
przebiegało pod hasłem „Priorytety XXI wieku”.
Podczas dyskusji
panelowej w ramach sesji roboczej Forum Prezydent przyznał, że
Europa wciąż jest jeszcze podzielona, a likwidacja linii
rozgraniczeń jest procesem wymagającym uczestnictwa wielu krajów
dążących do spojenia kontynentu i wielopłaszczyznowej
integracji. Zapytany o stosunek Polski do procesów
integracyjnych, Aleksander Kwaśniewski zadeklarował gotowość
naszego kraju do odegrania aktywnej roli w tym zakresie oraz
potwierdził wolę i możliwości Polski przejęcie roli łącznika -
kraju umożliwiającego kontynuowanie procesów integracji w
Europie. |
|
02.02.1998
r. |
Dokumenty
ratyfikacyjne protokołów w sprawie przyjęcia nowych członków do
NATO podpisał minister spraw zagranicznych Kanady Lloyd Axworthy.
4 lutego Ambasador Kanady w Waszyngtonie przekazał rządowi USA -
jako depozytariuszowi - dokumenty ratyfikacyjne. W ten sposób
Kanada jako pierwsza zakończyła procedurę ratyfikacyjną
dokumentów w sprawie rozszerzenia NATO. Do końca 1998 roku
procedury ratyfikacyjne zakończyły także parlamenty pozostałych
państw członkowskich NATO. |
|
11.02.1998
r. |
Podczas uroczystości
w Białym Domu z udziałem ministrów spraw zagranicznych Polski,
Czech i Węgier amerykański prezydent Bill Clinton uroczyście
przekazał protokoły o wstąpieniu tych trzech państw do NATO
Senatowi USA.
W wygłoszonym na
ceremonii przemówieniu, prezydent Clinton wymienił trzy główne
racje przemawiające za rozszerzeniem NATO na Wschód, tj.
- wzmocnienie NATO, a
tym samym bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych;
- zwiększenie stabilizacji w Europie przez włączenie jej
wschodniej części do strefy demokracji i gospodarki rynkowej;
- „wymazanie sztucznej linii podziału Europy nakreślonej
przez Józefa Stalina”. |
|
21.02.1998
r. |
Prezydent
RP był gospodarzem szczytu francusko – niemiecko – polskiego,
który odbył się w Poznaniu. Wzięli w nim udział prezydent
Francji Jacques Chirac i kanclerz Niemiec Helmut Kohl. Spotkanie
tzw. Trójkąta Weimarskiego po raz pierwszy odbyło się na
szczeblu przywódców państw. Głównym tematem rozmów były polskie
aspiracje przystąpienia do NATO i UE. |
|
18.03.1998
r. |
Federacja Rosyjska
oficjalnie otworzyła swe przedstawicielstwo w NATO. Podczas
posiedzenia Rady NATO stały przedstawiciel FR w Brukseli
Siergiej Kislak wręczył sekretarzowi generalnemu Javierowi
Solanie listy uwierzytelniające. Siergiej Kislak został
jednocześnie nadzwyczajnym i pełnomocnym ambasadorem FR w
Królestwie Belgii.
Oprócz Rosji swe
przedstawicielstwa w NATO otworzyły tego dnia Mołdawia, Rumunia,
Bułgaria i Kazachstan. Wiele innych krajów uczestniczących w
programie Partnerstwa dla Pokoju swe misje otworzyło już
wcześniej. Decyzja o możliwości otwierania przedstawicielstw
państw nie będących członkami NATO zapadła na szczycie w
Madrycie, w lipcu 1997 r. |
|
30.04.1998
r. |
Senat USA
większością głosów 80:19 zaaprobował rozszerzenie NATO o Polskę,
Czechy i Węgry. |
|
30.04.1998
r. |
Senat Czech
zdecydowaną większością głosów zaaprobował dokument przewidujący
wejście Republiki Czeskiej do NATO. W połowie kwietnia za
przystąpieniem Czech do Sojuszu opowiedziała się izba niższa
parlamentu. |
|
23.06.1998
r. |
Prezydent
Aleksander Kwaśniewski wziął udział w Warsztatach NATO w
Wiedniu. |
|
1999 rok |
|
29.01.1999
r. |
Sekretarz
generalny NATO Javier Solana przesłał ministrowi spraw
zagranicznych Bronisławowi Geremkowi list zapraszający Polskę do
przystąpienia do Traktatu Północnoatlantyckiego. Równocześnie
analogiczne listy zostały wystosowane na ręce ministrów spraw
zagranicznych Czech i Węgier. |
|
10.02.1999
r. |
Prezydent
Węgier Arpad Goencz, z upoważnienia parlamentu, podpisał akt
przystąpienia Węgier do NATO. |
|
17.02.1999
r. |
Sejm RP,
stosunkiem głosów 409:7 i przy 4 wstrzymujących, przegłosował
Ustawę o ratyfikacji Traktatu Północnoatlantyckiego,
sporządzonego w Waszyngtonie dnia 4 kwietnia 1949 r. Ustawa
upoważniła Prezydenta RP do ratyfikacji Traktatu
Północnoatlantyckiego. Tego samego dnia ustawę przyjął Senat RP
(stosunkiem głosów 92:2, przy 1 głosie wstrzymującym).
|
|
18.02.1999
r. |
Prezydent
RP Aleksander Kwaśniewski podpisał ustawę upoważniającą go do
ratyfikacji Traktatu Północnoatlantyckiego i skierował ją do
publikacji w "Dzienniku Ustaw". |
|
26.02.1999
r. |
Prezydent
RP Aleksander Kwaśniewski i prezydent Czech Vaclav Havel
równocześnie złożyli podpisy pod dokumentami ratyfikacyjnymi.
Tekst Aktu Ratyfikacyjnego. |
|
12.03.1999
r. |
W auli Prezydenckiej
Biblioteki H. Trumana w Independence (stan Missouri) ministrowie
spraw zagranicznych Polski (Bronisław Geremek) oraz Czech i
Węgier, złożyli na ręce Madeleine Albright - sekretarza stanu
USA, depozytariusza Traktatu Północnoatlantyckiego, dokumenty
ratyfikacyjne. M. Albright oświadczyła: "Pakt
Północnoatlantycki powiększył się o trzech nowych członków. Ich
liczba wzrosła do dziewiętnastu.".
Od tego momentu
Rzeczpospolita Polska
formalnie stała się członkiem NATO.
|
|
12.03.1999
r. |
Prezydent
RP Aleksander Kwaśniewski i inni najwyżsi przedstawiciele władz
państwowych wzięli udział w ceremonii podniesienia na maszt
flagi NATO na Placu Marszałka Piłsudzkiego w Warszawie.
Ceremonię poprzedziła uroczysta zmiana wart przed Grobem
Nieznanego Żołnierza.
W uroczystości uczestniczył także goszczący w Polsce prezydent
Islandii Olafur Grimsson. |
|
16.03.1999 |
Przed
siedzibą Kwatery Głównej NATO w Brukseli odbyło się uroczyste
podniesienie polskiej flagi narodowej. W uroczystości udział
wziął premier RP Jerzy Buzek. Delegacja polska, na czele z
premierem, wzięła także udział w posiedzeniu Rady
Północnoatlantyckiej (na szczeblu ambasadorów) - po raz pierwszy
w charakterze pełnoprawnego członka tego kierowniczego gremium
NATO. |
|
17. 03.
1999 r. |
Po raz
pierwszy Stały Przedstawiciel RP przy Radzie
Północnoatlantyckiej, amb. Andrzej Towpik wziął udział w
posiedzeniu Stałej Wspólnej Rady Rosja - NATO (NATO - Russia
Permanent Joint Council - PJC), które odbyło się (w
składzie 19 + 1) w siedzibie NATO w Brukseli. |
|
17. 03.
1999 r. |
W
Dowództwie Połączonych Sił Zbrojnych Atlantyku (Allied
Command Atlantic - ACLANT) w Norfolk (stan Wirginia)
podniesiono flagi Polski oraz Czech i Węgier. W ten symboliczny
sposób zademonstrowano przystąpienie wojsk nowych państw
członkowskich NATO do struktury militarnej Sojuszu.
Flagę polską
podniesiono także w Dowództwie Połączonych Sił Zbrojnych Europy
Północnej (Allied Forces Northern Europe - AFNORTH) w
Brunssum (Holandia), którego obszar bezpośredniej
odpowiedzialności obronnej został powiększony o Polskę.
|
|
14.04.1999
r. |
Prezydent
RP, zwierzchnik Sił Zbrojnych Aleksander Kwaśniewski, na wniosek
Rady Ministrów, wydał postanowienie o wysłaniu polskich
żołnierzy do Albanii w składzie sił NATO (AFOR-Albania Force).
140 żołnierzy z 21. Brygady Strzelców Podhalańskich wyjechało 5
i 6 maja 1999 roku w misję w ramach międzynarodowej operacji
NATO „Allied Harbour”. |
|
23 -
25.04.1999r. |
Delegacja
polska pod przewodnictwem prezydenta RP Aleksandra
Kwaśniewskiego, wzięła udział w jubileuszowym szczycie NATO w
Waszyngtonie. W szczycie po raz pierwszy wzięło udział 19 państw
członkowskich Sojuszu. Polska zainaugurowała swój udział w
Radzie Północnoatlantyckiej (NAC) na najwyższym szczeblu.
Podczas szczytu przyjęto m.in. nową Koncepcję Strategiczną.
Najważniejszym tematem były sprawy związane z kryzysem kosowskim.
W ramach szczytu NATO odbyło się także posiedzenie
Euroatlantyckiej Rady Współpracy (EAPC). Polska wzięła też po
raz pierwszy udział w posiedzeniu Komisji NATO – Ukraina (NUC).
|
|
4. 05. 1999
r. |
Pierwszym polskim
oficerem w składzie Międzynarodowego Sztabu Wojskowego (IMS
– International Military Staff) NATO w Mons koło Brukseli,
został gen. bryg. Roman Iwaszkiewicz. Mianowano go na stanowisko
zastępcy Dyrektora Departamentu Logistyki, Uzbrojenia i Zasobów
w IMS (Deputy Assistant Director of the IMS Logistics,
Armaments and Resources Division) .
Wcześniej
reprezentantami RP w NATO (w składzie narodowych
przedstawicielstw) zostali: gen. bryg. Henryk Tacik –
przedstawiciel wojskowy w Komitecie Wojskowym NATO (Military
Representative to the MC – MILREP) oraz gen. bryg. Andrzej
Tyszkiewicz – szef Narodowego Przedstawicielstwa Wojskowego przy
SHAPE. |
|
27.05. 1999
r. |
Prezydent A.
Kwaśniewski, na podstawie ustawowego upoważnienia (Sejmu 18
marca, a Senatu 30 marca) ratyfikował 7 umów międzysojuszniczych
stanowiących tzw. prawny dorobek NATO. Są to:
1.
Umowa między Państwami – Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego
dotycząca statusu ich sił,
sporządzona w Londynie dnia 19 czerwca 1951 roku;
2.
Protokół dotyczący statusu międzynarodowych dowództw wojskowych
ustanowionych na podstawie Traktatu Północnoatlantyckiego,
sporządzony w Paryżu dnia 28 sierpnia 1952 roku;
3.
Umowa dotycząca statusu Organizacji Traktatu
Północnoatlantyckiego, przedstawicieli narodowych i personelu
międzynarodowego,
sporządzona w Ottawie dnia 20 września 1951 roku;
4.
Umowa w sprawie statusu przedstawicielstw i przedstawicieli
państw trzecich przy Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego,
sporządzona w Brukseli dnia 14 września 1994 roku;
5.
Umowa między Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego o ochronie
informacji,
sporządzona w Brukseli dnia 6 marca 1997 roku;
6.
Umowa o wzajemnej ochronie tajemnicy wynalazków dotyczących
obronności, w przypadku których zostały złożone wnioski o
udzielenie patentów,
sporządzona w Paryżu dnia 21 września 1960 roku;
7.
Umowa Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego o przekazywaniu
informacji technicznej dla celów obronnych,
sporządzona w Brukseli dnia 19 października 1970 roku.
W ten sposób
zakończona została procedura ratyfikacji dorobku prawnego NATO w
Polsce.
Ratyfikowane umowy
zostały przekazane do depozytariusza, którym są Stany
Zjednoczone Ameryki Północnej (Departament Stanu USA).
|
|
27 -
31.05.1999 r. |
W Warszawie odbyła
się wiosenna sesja Zgromadzenia Północnoatlantyckiego (North
Atlantic Assembly – NAA). Głównym tematem obrad był kryzys
kosowski. Przyjęto też deklarację w sprawie sytuacji na
Białorusi.
Zgromadzenie od 1
czerwca 1999 roku zmieniło nazwę na: Zgromadzenie Parlamentarne
NATO (NATO Parliamentary Assembly). |
|
18.06. 1999
r. |
Prezydent RP,
zwierzchnik Sił Zbrojnych Aleksander Kwaśniewski, na wniosek
Rady Ministrów, wydał postanowienie o użyciu Polskiej Jednostki
Wojskowej w Siłach Międzynarodowych w Kosowie w składzie KFOR (Kosovo
Force).
Ponad 800 żołnierzy z
18. batalionu desantowo – szturmowego z Bielska Białej wyjechało
w drugiej połowie czerwca 1999 roku w misję w ramach
międzynarodowej operacji „Joint Guard”. |
|
20 -
23.06.1999 r. |
Delegacja
polska pod przewodnictwem prezydenta RP Aleksandra
Kwaśniewskiego wzięła udział w XVI Międzynarodowych
Warsztatach NATO (XVI International NATO Workshop on Political
Military Decision Making) w Budapeszcie poświęconych
zagadnieniom bezpieczeństwa międzynarodowego i przyszłości
kooperacji w sferze przemysłu zbrojeniowego. |
|
04.08. 1999
r. |
Rada
Północnoatlantycka mianowała George'a Robertsona - brytyjskiego
sekretarza stanu ds. obrony na stanowisko sekretarza generalnego
NATO i przewodniczącego Rady Północnoatlantyckiej. George
Robertson zastąpi Javiera Solanę.
Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Marek Siwiec powiedział, że
wybrany na sekretarza generalnego NATO George Robertson daje
nadzieję, że Sojusz będzie kontynuował politykę przyjmowania
nowych członków. "Deklaracja Robertsona o dalszym
rozszerzeniu NATO to bardzo poważna nadzieja" - powiedział
minister Siwiec. Podkreślił, że Robertson wykazał się
"skutecznością, determinacją i odwagą" podczas nalotów NATO
na Jugosławię. "Robertson mówi o wzmacnianiu europejskiego
filaru w polityczno - obronnych strukturach Sojuszu. Można mieć
gwarancje, że nie odbędzie się to poza NATO" - zaznaczył
szef BBN.
Minister zaznaczył, że Robertson jako szef resortu obrony
Wielkiej Brytanii był w Polsce i zna nasz kraj. Marek Siwiec
przypomniał też kilkakrotne spotkania prezydenta RP Aleksandra
Kwaśniewskiego z Robertsonem. |
Wystąpienie Telewizyjne
Prezydenta RP Aleksandra
Kwaśniewskiego
z okazji ratyfikacji aktu
przystąpienia RP do NATO
To niezwykły moment w naszej historii.
Pragnienia ziściły się, wspólne wysiłki przyniosły sukces. Wchodzimy
do NATO. Wracamy tam, gdzie jest nasze miejsce. Bo sojusz - to
wspólna siła w imię wspólnych wartości. O te wartości nasze narody
potrafiły się uporczywie upominać, nawet w mrocznym systemie
pojałtańskim: w warszawskim październiku, w tragedii Budapesztu 1956
roku, podczas "praskiej wiosny" w roku 68, w zrywie polskiej
"Solidarności" w roku 1980. Dziś jesteśmy u celu. Możemy być dumni,
że walnie do tego przyczyniliśmy się. Jeszcze dziesięć lat temu
przyszłość Europy Środkowej budziła niepokój. Dziś nasz region jest
przykładem głębokich przemian, nie wolnego od trudności rozwoju
demokracji i gospodarki. Jest przykładem sukcesu. Chwilę przed
przekroczeniem progu NATO, wypowiadamy głośno i wyraźnie nasze
pragnienie, aby drzwi sojuszu pozostały otwarte dla nowych,
przyszłych członków, bowiem bezpieczeństwo jest dobrem wspólnym.
Szczyt Madrycki NATO
Szczyt Madrycki NATO było spotkaniem
szefów państw NATO ósmego i dziewiątego sierpnia 1997 w Madrycie, na
które zaproszono trzy państwa Europy Środkowej i Wschodniej –
Polskę, Czechy i Węgry do negocjacji w sprawie członkostwa. Kończył
on pierwszy etap długoletniego procesu starań tych krajów o wejście
do struktur Sojuszu. Złożyły się nań utworzenie w grudniu 1991
Północnoatlantyckiej Rady Współpracy, program Partnerstwa dla
Pokoju, oświadczenia polityków od drugiej połowy 1996 roku
potwierdzające gotowości do rozszerzenia Sojuszu mimo oporu ze
strony Rosji. Tę ostatnią kwestię rozwiązano częściowo poprzez
podpisanie w maju 1997 w Paryżu Aktu Podstawowego o Stosunkach
Dwustronnych, Współpracy i Bezpieczeństwie między Rosją i NATO.
Traktat Północnoatlantycki
Waszyngton, 4 kwietnia 1949 roku.
Strony niniejszego Traktatu
potwierdzają swą wiarę w cele i zasady Karty Narodów Zjednoczonych i
swe pragnienie współżycia w pokoju ze wszystkimi narodami i
wszystkimi rządami. Są one zdecydowane ochraniać wolność, wspólne
dziedzictwo i cywilizacje swych narodów, oparte na zasadach
demokracji, wolności jednostki i praworządności. Dążą one do
umacniania stabilizacji i dobrobytu na obszarze północnoatlantyckim.
Są one zdecydowane połączyć swe wysiłki w celu zbiorowej obrony oraz
zachowania pokoju i bezpieczeństwa. Dlatego wyrażają one zgodę na
niniejszy Traktat Północnoatlantycki.
Artykuł pierwszy
Zgodnie z tym, co oświadczono w Karcie
Narodów Zjednoczonych, Strony zobowiązują się załatwiać wszelkie
spory międzynarodowe, w które mogłyby zostać uwikłane, za pomocą
środków pokojowych w taki sposób, aby pokój międzynarodowy,
bezpieczeństwo i sprawiedliwość nie zostały narażone na
niebezpieczeństwo, jak również powstrzymywać się w swych stosunkach
międzynarodowych od użycia lub groźby użycia siły w jakikolwiek
sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych.
Artykuł drugi
Strony będą przyczyniały się do
dalszego rozwoju pokojowych i przyjaznych stosunków międzynarodowych
przez wzmacnianie swych wolnych instytucji, przez spowodowanie
lepszego zrozumienia zasad, na których te instytucje są oparte oraz
przez pobudzanie warunków stabilizacji i dobrobytu. Będą one dążyły
do usuwania nieporozumień w swej międzynarodowej polityce
gospodarczej i będą popierały współpracę gospodarczą pomiędzy
którymikolwiek z nich lub wszystkimi.
Artykuł trzeci
Dla skuteczniejszego osiągnięcia celów
niniejszego Traktatu Strony, każda z osobna i wszystkie razem, przez
stałą i skuteczną samopomoc i pomoc wzajemną będą utrzymywały i
rozwijały swoją indywidualną i zbiorową zdolność do odparcia
zbrojnej napaści.
Artykuł czwarty
Strony będą się konsultowały, ilekroć
zdaniem którejkolwiek z nich zagrożona będzie integralność
terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo
którejkolwiek ze Stron.
Artykuł piąty
Strony zgadzają się, że zbrojna napaść
na jedną lub kilka z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie
uważana za napaść przeciwko nim wszystkim, wskutek tego zgadzają się
one na to, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, każda z nich, w
wykonaniu prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego
przez artykuł 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie
lub Stronom tak napadniętym, podejmując natychmiast indywidualnie i
w porozumieniu z innymi Stronami taką akcję, jaką uzna za konieczną,
nie wyłączając użycia siły zbrojnej, w celu przywrócenia i
utrzymania bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego. O każdej
takiej zbrojnej napaści i o wszystkich środkach zastosowanych w jej
wyniku zostanie bezzwłocznie powiadomiona Rada Bezpieczeństwa.
Środki takie zostaną zaniechane, gdy tylko Rada Bezpieczeństwa
podejmie działania konieczne do przywrócenia i utrzymania
międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.
Artykuł szósty
W rozumieniu Artykułu piątego, za
napaść zbrojną, wymierzoną przeciwko jednej lub kilku Stronom, uważa
się napaść zbrojną na terytorium którejkolwiek ze Stron w Europie
lub Ameryce Północnej, na algierskie departamenty Francji, na
terytorium Turcji lub na wyspy pod jurysdykcją którejkolwiek ze
Stron na obszarze północnoatlantyckim na północ od zwrotnika Raka,
na siły zbrojne, okręty lub samoloty którejkolwiek ze Stron
znajdujące się na tych terytoriach lub nad nimi, albo na
jakimkolwiek innym obszarze w Europie, na którym w dniu wejścia w
życie Traktatu stacjonowały wojska okupacyjne którejkolwiek ze
Stron, lub też na Morzu Śródziemnym czy na obszarze
północnoatlantyckim na północ od zwrotnika Raka.
Artykuł siódmy
Niniejszy Traktat nie narusza i nie
będzie rozumiany jako w jakikolwiek sposób naruszający przewidziane
w Karcie prawa i obowiązki Stron będących członkami Narodów
Zjednoczonych, ani też nie narusza szczególnej odpowiedzialności
Rady Bezpieczeństwa za utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa
międzynarodowego.
Artykuł ósmy
Każda Strona oświadcza, że żadne z
wiążących ją obecnie zobowiązań międzynarodowych z którąkolwiek ze
Stron lub z jakimkolwiek państwem trzecim nie jest w sprzeczności z
postanowieniami niniejszego Traktatu oraz zobowiązuje się do
niezaciągania żadnych zobowiązań międzynarodowych sprzecznych z
niniejszym Traktatem.
Artykuł dziewiąty
Strony niniejszym ustanawiają Radę, w
której każda z nich będzie reprezentowana, w celu rozpatrywania
spraw dotyczących realizacji niniejszego Traktatu. Rada będzie
zorganizowana w taki sposób, żeby mogła zbierać się szybko w każdym
czasie. Rada utworzy takie organy pomocnicze, jakie okażą się
konieczne; w szczególności utworzy ona natychmiast komitet obrony,
którego zadaniem będzie zalecanie środków potrzebnych do wykonania
postanowień artykułów trzeciego i piątego.
Artykuł dziesiąty
Strony mogą, za jednomyślną zgodą,
zaprosić do przystąpienia do niniejszego Traktatu każde inne państwo
europejskie będące w stanie popierać zasady niniejszego Traktatu i
przyczyniać się do bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego.
Każde państwo w ten sposób zaproszone może stać się Stroną Traktatu,
składając Rządowi Stanów Zjednoczonych Ameryki dokument
przystąpienia. Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki powiadomi każdą ze
Stron o złożeniu każdego takiego dokumentu przystąpienia.
Artykuł jedenasty
Niniejszy Traktat będzie ratyfikowany,
a jego postanowienia zostaną wprowadzone przez Strony w życie
zgodnie z ich procedurami konstytucyjnymi. Dokumenty ratyfikacyjne
będą możliwie jak najrychlej złożone Rządowi Stanów Zjednoczonych
Ameryki, który o każdym złożeniu będzie powiadamiał wszystkich
pozostałych sygnatariuszy. W stosunkach pomiędzy państwami, które go
ratyfikowały, Traktat wejdzie w życie, gdy tylko zostaną złożone
ratyfikacje większości sygnatariuszy, włączając w to ratyfikacje
Belgii, Francji, Holandii, Kanady, Luksemburga, Stanów Zjednoczonych
i Zjednoczonego Królestwa, a w stosunku do innych państw z chwilą
złożenia ich ratyfikacji (3).
Artykuł dwunasty
Po upływie dziesięcioletniego okresu
obowiązywania Traktatu lub kiedykolwiek po upływie tego okresu
Strony, na żądanie którejkolwiek z nich, porozumieją się z sobą w
celu dokonania przeglądu Traktatu, uwzględniając czynniki, które w
tym czasie będą mogły mieć wpływ na pokój i bezpieczeństwo na
obszarze północnoatlantyckim, w tym rozwój zarówno powszechnych, jak
i regionalnych porozumień, zawartych zgodnie z Kartą Narodów
Zjednoczonych, a mających na celu zachowanie pokoju i bezpieczeństwa
międzynarodowego.
Artykuł trzynasty
Po dwudziestoletnim okresie
obowiązywania Traktatu każda ze Stron może zeń wystąpić po upływie
roku od zawiadomienia o swym wypowiedzeniu złożonym Rządowi Stanów
Zjednoczonych Ameryki, który powiadomi Rządy innych Stron o złożeniu
każdego zawiadomienia o wypowiedzeniu.
Artykuł czternasty
Niniejszy Traktat, którego teksty
angielski i francuski posiadają jednakową moc, będzie złożony w
archiwach Rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki. Jego należycie
uwierzytelnione odpisy zostaną przez ten rząd przekazane rządom
innych sygnatariuszy.
W wersji poprawionej zgodnie z
artykułem drugiego Protokołu do Traktatu Północnoatlantyckiego o
przystąpieniu Grecji i Turcji.
16 stycznia 1963 roku Rada
stwierdziła, że w odniesieniu do byłych algierskich departamentów
Francji stosowne klauzule niniejszego Traktatu stały się nieważne z
dniem 3 lipca 1962 roku
Traktat wszedł w życie 24 sierpnia
1949 roku, po złożeniu dokumentów ratyfikacyjnych przez wszystkich
sygnatariuszy.
|