NATO - pakt północnoatlantycki
North Atlantic Treaty Organization

Home

Author's Page

WiersZone

Napisz

O Autorze

Links

 

NATO to skrót od angielskich słów North Atlantic Treaty Organisation oznaczających dosłownie Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego. NATO to organizacja międzynarodowa o charakterze polityczno – wojskowym, utworzona na podstawie Traktatu Północnoatlantyckiego zawartego 4 kwietnia 1949 roku w Waszyngtonie, na podstawie uchwalonej przez Senat USA w czerwcu 1948 roku tak zwanej rezolucji Vandenberga, która wzywała do tworzenia bloków militarnych w celu zapobiegania sowieckiemu zagrożeniu. Szczegółowy opis traktatu zamieszczony jest w dalszej części tekstu.

Siedzibą NATO jest Bruksela. Pierwotnymi członkami paktu są: Belgia, Dania, Holandia, Islandia, Kanada, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, Stany Zjednoczone (United States of America), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii (United Kingdom of Great Britain), Włochy oraz Francja, która w 1966 roku wystąpiła ze struktur wojskowych. W dniu 18 lutego 1952 roku do NATO przystąpiły Grecja i Turcja, a 5 maja 1955 roku Niemcy Zachodnie (Republika Federalna Niemiec – Bundesrepublik Deutschland). Hiszpania, która nie uczestniczy w strukturach wojskowych przystąpiła do paktu w 1982 roku.

Traktat łącznie z zatwierdzoną formalnie w 1952 roku organizacją tworzą sojusz zbiorowej samoobrony. W okresie tak zwanej zimnej wojny NATO była oprócz  Układu Warszawskiego, rozwiązanego formalnie w 1991 roku głównym wojskowo – politycznym elementem struktury konfrontacyjnego układu Wschód – Zachód. W tym okresie głównym zadaniem NATO była obrona bezpieczeństwa państw członkowskich przed zagrożeniem ze strony Układu Warszawskiego. Zmiany polityczno – wojskowe w Europie na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych (czyli rozpad imperium sowieckiego, zjednoczenie Niemiec, transformacja ustrojowa państw członkowskich  Układu Warszawskiego, zawarcie przez te państwa układów o redukcji sił konwencjonalnych w Europie), spowodowały zmiany w strategii i strukturze Paktu Północnoatlantyckiego.

Najwyższym organem kierowniczym jest Rada NATO (Rada Ministerialna). Tworzą ją przedstawiciele wszystkich państw członkowskich, sesje odbywają się dwa razy w roku, zwykle na szczeblu ministerstwa spraw zagranicznych, obrony i finansów, sporadycznie na szczeblu szefów państw i rządów (dochodzi do tego jedynie w sytuacjach wymagających ważnych decyzji polityczno - wojskowych). Posiedzeniom roboczym przewodniczy Sekretarz Generalny NATO. Od 4 sierpnia 1999 roku sekretarzem generalnym NATO jest George Robertson. Innymi elementami struktury organizacyjnej paktu są: Stała Rada NATO, którą tworzą stali przedstawiciele państw członkowskich w randze ambasadorów Komitetu Planowania Obrony, który obraduje na szczeblu ministerstwa obrony, z reguły bezpośrednio przed sesjami Rady NATO, Grupa Planowania Nuklearnego, która odbywa dwie sesje rocznie na szczeblu ministerstwa obrony. Od 1992 roku coraz częstsza jest praktyka łącznych obrad tych dwóch organów. Organy cywilne NATO tworzą liczne komitety i grupy robocze, powoływane przez Radę NATO lub Komitet Planowania Obrony. Stałych komitetów jest obecnie ponad dwadzieścia do ich zadań należą między innymi sprawy polityczne, ekonomiczne, informacja, budżet wojskowy i cywilny czy badania naukowe. Naczelnym organem wojskowym jest Komitet Wojskowy, podlegający bezpośrednio Radzie i Komitetowi Planowania Obrony. W jego skład wchodzą szefowie sztabów generalnych państw członkowskich oprócz Islandii. Komitet Wojskowy kieruje pracą dowództw regionalnych i innych organów wojskowych. Międzynarodowy Sztab Wojskowy jest organem wykonawczym Komitetu Wojskowego. Obszar strategiczny NATO jest podzielony na dwa naczelne dowództwa: Naczelne Dowództwo Sojuszniczych Sił Zbrojnych w Europie i Naczelne Dowództwo Połączonych Sił Zbrojnych na Atlantyku, w skrócie SACLANT.

Trwający od 1991 roku proces transformacji NATO dotyczy trzech głównych dziedzin:

Ø      strategii i struktury wojskowej, która obejmuje między innymi odejście od koncepcji strategicznej obrony na wysuniętych rubieżach i przyjęcie koncepcji wysuniętej obecności wojskowej. Siły zbrojne NATO mają się składać z trzech głównych elementów: sił obronnych, sił wsparcia oraz sił szybkiego reagowania

Ø      współpracy z państwami postkomunistycznymi

Ø      udziału NATO w rozwiązywaniu konfliktów i zapobieganiu im

Odrębną dziedziną działalności jest dostosowywanie formuły więzi transatlantyckich pomiędzy Europą Zachodnią a Stanami Zjednoczonymi do zachodnioeuropejskich procesów integracyjnych oraz kształtowania się europejskiej tożsamości obronnej.

W zakresie współpracy z państwami postkomunistycznymi wyodrębniły się trzy kierunki działania: dialog ze wszystkimi państwami, poszukiwanie specjalnej formuły współpracy z Rosją oraz zapoczątkowanie procesu rozszerzania NATO o wybrane państwa. W 1991 roku jako forum konsultacji powołano Północnoatlantycką Radę Współpracy, w której skład wchodzą państwa NATO, byłego Układu Warszawskiego i europejskie państwa neutralne. W 1994 roku przyjęto program współpracy politycznej i wojskowej między NATO a innymi państwami o nazwie „Partnerstwo dla pokoju”. Program otwarty jest dla członków Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE). W 1997 roku utworzono Radę Partnerstwa Euroatlantyckiego państw uczestniczących w programie. Do końca 1998 roku do programu przystąpiło 27 państw europejskich, także neutralnych i postkomunistycznych, w tym 1994 Polska.

W maju 1997 podpisano Akt stanowiący o dwustronnych stosunkach, współpracy i bezpieczeństwie między Federacją Rosyjską a NATO, na mocy którego między innymi powołano Radę Rosja – NATO. W lipcu 1997 na spotkaniu na szczycie państw NATO w Madrycie zaproszono Czechy, Polskę i Węgry do rozpoczęcia oficjalnych negocjacji w sprawie przystąpienia do NATO. We wrześniu i październiku 1997 odbyły się trzy rundy negocjacji między Polską a NATO.

Od początku lat dziewięćdziesiątych, NATO, dostosowując się do nowej sytuacji międzynarodowej, podlega przemianom, które obejmują jego strukturę i zadania. W 1991 i 1999 roku zrewidowano koncepcję strategiczną sojuszu, który obecnie, oprócz realizacji zadań obronnych, ma dbać, środkami politycznymi i wojskowymi, o stabilność i bezpieczeństwo obszaru północnoatlantyckiego. Od 1991 jest reformowana struktura dowodzenia, a od 1994 roku, po rozwiązaniu dowództwa Kanału La Manche, obszar strategiczny NATO jest podzielony na dwa naczelne dowództwa: europejskie i atlantyckie, wspierane przez Grupę Planowania Regionalnego Kanady i Stanów Zjednoczonych. Znacznej redukcji uległa natomiast liczba dowództw niższych szczebli. Prowadzone są prace zmierzające do wzmocnienia współdziałania europejskiego, zwiększenia odpowiedzialności państw europejskich za sprawy bezpieczeństwa i ustalenia partnerskich relacji europejsko – amerykańskich, co wiążę się z realizacją idei tak zwanej europejskiej Tożsamości w Dziedzinie Bezpieczeństwa i Obrony. W 1996 roku postanowiono, że będzie ona kształtowana w ramach NATO. W 1997 roku Hiszpania ogłosiła wolę przystąpienia do zintegrowanej wojskowej struktury NATO. W 1992 roku Rada Północnoatlantycka po raz pierwszy wyraziła gotowość prowadzenia na mocy mandatu ONZ i KBWE operacji wojskowych poza swym traktatowym obszarem działania. W 1992 roku NATO rozpoczęło pierwszą tego typu operację w Bośni i Hercegowinie. Od grudnia 1995 Pakt odpowiada za realizację wojskowej strony procesu pokojowego w tej republice. Realizują to siły IFOR (od 1996 SFOR) z udziałem NATO i dwadzieścia państw spoza sojuszu. W marcu 1999, po zerwaniu przez Jugosławię rozmów w sprawie Kosowa, NATO rozpoczęło bez legitymizacji ONZ interwencję lotniczą przeciw Jugosławii.

W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych ożywiły się stosunki z państwami partnerskimi – w 1997 roku rozszerzono program  Partnerstwa dla Pokoju, w miejsce Północnoatlantyckiej Rady Współpracy utworzono Euroatlantycką Radę Partnerstwa, dającą partnerom większe możliwości rozwijania stosunków politycznych z NATO i decydowania w sprawach wspólnych operacji wojskowych. Przyspieszono prace związane z rozszerzeniem NATO o nowych członków, a w celu osłabienia obaw Rosji oraz uregulowania z nią kontaktów, w maju 1997 podpisano Akt stanowiący o podstawach wzajemnych stosunków, współpracy i bezpieczeństwie między NATO i Federacją Rosyjską, który określa zasady i mechanizmy współpracy, w tym ustanawia Stałą Wspólną Radę.

W lipcu 1997, podczas spotkania na madryckim szczycie państw NATO, przyjęto Kartę o szczególnym partnerstwie między NATO a Ukrainą. Ponadto zaproszono Czechy, Polskę i Węgry do oficjalnych negocjacji w sprawie członkostwa, a po ich zakończeniu podpisano 16 grudnia 1997 w Brukseli protokoły akcesyjne. W dniu 5 listopada 1998 roku ministrowie obrony Polski, Niemiec i Danii: Janusz Onyszkiewicz, Volker Rühe i Homa Haekkerup, podpisali konwencję o utworzeniu Międzynarodowego Korpusu Północno – Wschodniego NATO, z kwaterą główną w Szczecinie. Korpus rozpoczął działalność po przyjęciu Polski do NATO, w jego skład wchodzą: polska 12 Szczecińska Dywizja Zmechanizowana, niemiecka 14 Dywizja Grenadierów Pancernych i duńska Dywizja Zmechanizowana. 12 marca 1999 Polska, Czechy i Węgry przystąpiły do sojuszu. To jednak nie koniec rozwoju Paktu Północnoatlantyckiego, bowiem do negocjacji z NATO zostały zaproszone kolejne państwa.

Kalendarium Przystąpienia

Rzeczypospolitej Polskiej do NATO

 

1989 rok

08.10.1989 r.

Po raz pierwszy w historii NATO na obrady Zgromadzenia Parlamentarnego NATO w Rzymie zostali zaproszeni parlamentarzyści z Polski – państwa członkowskiego Układu Warszawskiego.

 

1990 rok

21.03.1990 r.

Minister spraw zagranicznych Krzysztof Skubiszewski złożył pierwszą wizytę w Kwaterze Głównej NATO. Przeprowadził  rozmowy z sekretarzem generalnym NATO Manfredem Woernerem i stałymi przedstawicielami państw członkowskich w Radzie Północnoatlantyckiej.

06.07.1990 r.

NATO zaproponowało w Deklaracji Londyńskiej państwom Układu Warszawskiego wspólne oświadczenie, że oba bloki militarne przestały uważać się za przeciwników.

08.07.1990 r.

List prezydenta USA George'a Busha do premiera Tadeusza Mazowieckiego zawierający propozycję ustanowienia regularnych kontaktów z NATO.

09.08.1990 r.

Polska i NATO nawiązały stosunki dyplomatyczne.

13.09.1990 r.

Sekretarz generalny NATO Manfred Woerner złożył wizytę w Polsce.

02.11.1990 r.

Zgromadzenie Północnoatlantyckie przyznało Polsce status tzw. delegata stowarzyszonego.

 

1991 rok

03.04.1991 r.

Prezydent RP Lech Wałęsa spotkał się w Brukseli z sekretarzem generalnym NATO Manfredem Woernerem. Po spotkaniu powiedział: „Były to wstępne rozmowy. Będzie ich więcej, bo pragniemy jednej, bezpiecznej Europy, a jej gwarancje znajdują się w NATO”.

11.05.1991 r.

USA i RFN wystąpiły z planem pogłębienia kontaktów NATO z państwami Europy Środkowo-Wschodniej.

07.06.1991 r.

Rada Północnoatlantycka przyjęła oświadczenie o partnerstwie z państwami Europy Środkowo-Wschodniej.

01.07.1991 r.

Formalne rozwiązanie w Pradze Układu Warszawskiego.

03.07.1991 r.

Prezydent Lech Wałęsa odwiedził Kwaterę Główną NATO, gdzie oświadczył: „Rzeczpospolita Polska podziela credo i podziela także cele polityczne Sojuszu Północnoatlantyckiego. Chcemy partnerstwa z Sojuszem i zakładamy dalszy rozwój współpracy. (...) Naszym celem jest integracja z Europą”.

08.11.1991 r.

Podczas szczytu NATO w Rzymie zaproponowano powołanie Północnoatlantyckiej Rady Współpracy (North Atlantic Cooperation Council - NACC), która stała się forum współdziałania NATO i państw Europy Środkowej i Wschodniej. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 20 grudnia.

 

1992 rok

12.02.1992 r.

Polscy posłowie uczestniczący w brukselskiej Konferencji Zgromadzenia Północnoatlantyckiego nt. „Bezpieczeństwo europejskie a KBWE” domagają się od NATO gwarancji bezpieczeństwa dla Polski.

marzec 1992 r.

Prezydent RP Lech Wałęsa przedstawia pomysł stworzenia NATO-bis: systemu bezpieczeństwa tworzonego przez kraje Europy Środkowo-Wschodniej.

11.03.1992 r.

Podczas kolejnej wizyty w Polsce sekretarz generalny NATO Manfred Woerner zadeklarował, że drzwi do NATO są otwarte.

01.04.1992 r.

Minister obrony narodowej Jan Parys wziął udział w konferencji NACC w Brukseli.

08.10.1992 r.

Premier Hanna Suchocka wyraziła w Brukseli przekonanie, że Polska przystąpi do NATO wcześniej, niż do EWG.

 

1993 rok

15.01.1993 r.

Ustępujący sekretarz stanu USA, Lawrence Eagleburger opowiedział się za przyjęciem Polski, Czech i Węgier do NATO "w ciągu najbliższych kilku lat".

31.01.1993 r.

Podczas rozmów na Światowym Forum Gospodarczym w Davos sekretarz generalny NATO Manfred Woerner powiedział, że Polska będzie pierwszym krajem Grupy Wyszehradzkiej, który może zostać przyjęty do NATO.

09.03.1993 r.

Minister Krzysztof Skubiszewski oświadczył w Brukseli, że celem Polski jest członkostwo w NATO, o które wystąpimy w odpowiednim czasie.

31.03.1993 r.

Sekretarz stanu USA Warren Christopher oświadczył, że należy rozważyć możliwość przyjęcia niektórych krajów Europy Wschodniej do NATO, jeśli dojdzie do rozszerzenia składu tej organizacji. Tego samego dnia minister obrony RFN Volker Ruehe powiedział: „Jest tylko kwestią czasu, kiedy i w jakich okolicznościach kraje takie jak Polska, czy Węgry będą mogły zostać członkami Sojuszu”.

23.08.1993 r.

Amerykański senator Richard Lugar rozpoczął wizytę w Polsce, podczas której wypowiadał się przychylnie o przystąpieniu Polski do NATO.

25.08.1993 r.

Prezydent Rosji Borys Jelcyn oświadczył w Warszawie, że Rosja zaakceptuje wejście Polski do NATO. "W perspektywie taka decyzja suwerennej Polski, zmierzająca do integracji ogólnoeuropejskiej, nie jest sprzeczna z interesem innych państw, w tym również Rosji" – powiedział Jelcyn.

01.09.1993 r.

W liście do sekretarza generalnego NATO, prezydent Lech Wałęsa potwierdził główne zasady polskiej polityki bezpieczeństwa, wskazując przy tym na członkostwo Polski w Sojuszu jako jeden z podstawowych celów jej polityki zagranicznej.

30.09.1993 r.

Prezydent Rosji Borys Jelcyn skierował do przywódców państw NATO list, w którym przestrzegał, że Rosja nie zgodzi się na rozszerzenie Sojuszu o nowe państwa.

20.10.1993 r.

Na konferencji ministrów obrony państw NATO w Travemunde sekretarz obrony USA Les Aspin sprzeciwił się szybkiemu włączeniu państw Europy Środkowo-Wschodniej do NATO i zaproponował koncepcję „Partnerstwa dla Pokoju” (Partnership for Peace - PfP).

21.10.1993 r.

Podczas wizyty w Warszawie prezydent Czech Vaclav Havel oraz polscy gospodarze stwierdzili, że Czechy, Słowacja, Polska i Węgry pragną przystąpić do Sojuszu Północnoatlantyckiego.

 

1994 rok

10.01.1994 r.

Podczas szczytu NATO w Brukseli przyjęty został program "Partnerstwo dla Pokoju" - PdP (Partnership for Peace - PfP).

02.02.1994 r.

Składając wizytę w Kwaterze Głównej NATO w Brukseli premier Waldemar Pawlak podpisał dokument o przystąpieniu Polski do "Partnerstwa dla Pokoju".

25.04.1994 r.

Minister obrony narodowej Piotr Kołodziejczyk przedłożył w Kwaterze Głównej NATO polski "Dokument Prezentacyjny Partnerstwa dla Pokoju".

17.06.1994 r.

Amerykańscy senatorowie - republikanin Hank Brown i demokrata Paul Simon przedstawili projekt ustawy o zwiększeniu współpracy wojskowej Polski, Czech i Węgier z NATO, przewidując m.in. możliwość przekazywania tym krajom nadwyżek amerykańskiego sprzętu wojskowego.

05.07.1994 r.

Polska i NATO przyjęły „Indywidualny Program Partnerstwa” (IPP) jako pierwszy tego typu dokument wśród państw uczestniczących w programie „PdP”.

12 - 16.09.1994 r.

Odbyły się pierwsze w Polsce ćwiczenia z udziałem jednostek NATO – „Most Współpracy ‘94”.

08.10.1994 r.

Kongres amerykański uchwalił „Ustawę o uczestnictwie w NATO” (zwaną „poprawką Browna”), upoważniającą prezydenta USA do rozszerzenia na cztery państwa Grupy Wyszehradzkiej korzyści związanych ze współpracą wojskową z NATO na zasadach sojuszniczych.

01.12.1994 r.

Szefowie dyplomacji państw NATO potwierdzają, że Sojusz pozostaje otwarty na przyjęcie nowych członków. Sekretarz stanu USA Warren Christopher oświadczył, że Stany Zjednoczone pragną rozpocząć rozmowy o powiększeniu Sojuszu z zainteresowanymi państwami, w tym z Polską, w 1995 roku.

 

1995 rok

16.02.1995 r.

Izba Reprezentantów Kongresu USA przyjęła ustawę o Odrodzeniu Bezpieczeństwa Narodowego przewidującą rozszerzenie NATO o Czechy, Polskę, Słowację i Węgry.

23.03.1995 r.

Senator Hank Brown przedstawił projekt nowej ustawy przyznającej państwom Grupy Wyszehradzkiej status obserwatorów w NATO.

05.04.1995 r.

Premier Józef Oleksy powiedział w Brukseli: „Nie jest naszą intencją ustanawianie nowych podziałów Europy, lecz przezwyciężenie tych, które jeszcze pozostały. Wejście Polski do NATO będzie dowodem, że wielki proces jednoczenia Europy, którego niedawnym etapem było zjednoczenie Niemiec, nie zatrzymał się na zachodnich granicach Polski. Jest to nie tylko w interesie Polski”.

26 - 29.05.1995 r.

Obradujące w Budapeszcie Zgromadzenie Północnoatlantyckie opowiedziało się za przyjęciem do NATO Polski, Czech, Węgier, Słowacji i Słowenii do końca 1998 roku.

06 - 08.07.1995 r.

Kanclerz RFN Helmut Kohl złożył wizytę w Polsce. Kanclerz wygłosił przemówienie przed polskim parlamentem, w którym podkreślił nieodwracalność procesu integracji Polski z Europą Zachodnią.

28.10.1995 r.

NATO przedstawiło państwom - uczestnikom „Partnerstwa dla Pokoju” dokument o celach i zasadach przyjmowania nowych członków pt. „Studium o rozszerzeniu NATO”.

03.11.1995 r.

W Brukseli Polska podpisała Umowę między Państwami- Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego a innymi państwami uczestniczącymi w Partnerstwie dla Pokoju dotyczącą statusu ich sił zbrojnych oraz jej Protokół dodatkowy, sporządzone w Brukseli 19 czerwca 1995 roku (tzw. PfP - SOFA).

11.12.1995 r.

11 grudnia Polska oficjalnie potwierdziła przyjęcie zaproszenia NATO do udziału w operacji IFOR w Bośni. Polscy żołnierze z 6. Brygady Desantowo – Szturmowej zostali włączeni w skład Brygady Nordyckiej, operującej w ramach amerykańskiej 1. dywizji pancernej.

25.12.1995 r.

Aleksander Kwaśniewski zwyciężył w listopadowych wyborach prezydenckich i obejmuje urząd Prezydenta RP oraz przyjmuje uroczyście na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi.

W swoim wystąpieniu przed Sejmem i Senatem w dniu 23 grudnia 1995 roku, po złożeniu przysięgi, prezydent A. Kwaśniewski powiedział, że "Bezpieczeństwo zewnętrzne to przede wszystkim polskie uczestnictwo, polska obecność, polskie członkostwo w Sojuszu Północnoatlantyckim. Wielokrotnie jednoznacznie i wyraziście składałem w tej sprawie oświadczenia. Z tej trybuny podtrzymuję, jako zwierzchnik sił zbrojnych Rzeczypospolitej, że nie zaniedbam niczego co może realnie służyć unowocześnieniu systemu obronnego kraju. Pod tym względem nie może być żadnych niejasności i jestem przekonany, że te polskie aspiracje znalezienia się w Pakcie Północnoatlantyckim zostaną w niedługiej perspektywie spełnione."

 

1996 rok

17, 18.01.1996 r.

Prezydent Aleksander Kwaśniewski z pierwszą zagraniczną wizytą po wyborze na szefa państwa, udał się do Brukseli. Podczas rozmów w NATO  A. Kwaśniewski opowiedział się za reformą Sojuszu tak, aby NATO mogło stać się podstawą nowej architektury bezpieczeństwa euroatlantyckiego. Stwierdził, że prawdziwa reforma Sojuszu zacznie się dopiero od przystąpienia do NATO pierwszego państwa - byłego członka Układu Warszawskiego. 

04.04.1996 r.

Polska przedłożyła Sojuszowi Północnoatlantyckiemu 22-stronicowy dokument potwierdzający wolę pełnego włączenia się naszego państwa do jego struktur politycznych i wojskowych.

17.04.1996 r.

Prezydent Aleksander Kwaśniewski i premier Włodzimierz Cimoszewicz po rozmowach w Warszawie z sekretarzem generalnym NATO Javierem Solaną ocenili, że perspektywy przyjęcia Polski do Sojuszu Północnoatlantyckiego są realne.

20.06.1996 r.

W Warszawie odbyły się „Warsztaty NATO”.

25.07.1996 r.

Senat USA uchwalił Ustawę o ułatwieniu rozszerzenia Sojuszu przyznającą pomoc wojskową Polsce, Węgrom, Czechom i Słowenii jako krajom najbardziej kwalifikującym się do członkostwa w Sojuszu.

22.10.1996 r.

Prezydent USA Bill Clinton, w przemówieniu w Detroit, po raz pierwszy podał konkretną datę powiększenia NATO: oświadczył, że pierwsi nowi członkowie z Europy Środkowo-Wschodniej powinni być przyjęci do Sojuszu najpóźniej w 1999 r., kiedy NATO będzie obchodzić 50. rocznicę utworzenia.

 

1997 rok

09 - 12.01.1997 r.

90 proc. badanych przez OBOP Polaków poparło starania o członkostwo Polski w NATO

18.02.1997 r.

Prezydent Aleksander Kwaśniewski, na podstawie ustawowego upoważnienia z dnia 21 listopada 1996 roku, ratyfikował przystąpienie Polski do Umowy między Państwami – Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego a innymi państwami uczestniczącymi w Partnerstwie dla Pokoju dotyczącą statusu ich sił zbrojnych oraz jej Protokołu dodatkowego, sporządzonej w Brukseli 19 czerwca 1995 roku (tzw. PfP SOFA) (Dz.U. z 1997 roku nr 6, poz. 30)

24.03.1997 r.

Podczas wizyty w Brukseli prezydent A. Kwaśniewski otrzymał zapewnienie, że Polska będzie w pierwszej grupie państw przyjętych do NATO i że nie będzie w przyszłości członków Sojuszu "drugiej kategorii".

27.05.1997 r.

W Paryżu 16 państw członkowskich NATO i Rosja podpisały „Akt Podstawowy o Stosunkach Dwustronnych, Współpracy i Bezpieczeństwie między NATO a Federacją Rosyjską” – porozumienie regulujące stosunki wzajemne w związku z zapowiedzianym powiększeniem Sojuszu.

21 - 22.06.1997 r.

Prezydent Aleksander Kwaśniewski wziął udział w XIV Międzynarodowych Warsztatach NATO w Pradze na temat podejmowania decyzji polityczno – militarnych. W części plenarnej prezydent wygłosił referat problemowy pt. „Europa Środkowa w NATO: solidni sojusznicy”.

08 - 09.07.1997 r.

Podczas szczytu NATO w Madrycie Polska, Czechy i Węgry zostały zaproszone do rozpoczęcia rozmów w sprawie przystąpienia do Sojuszu Północnoatlantyckiego.

09.07.1997 r.

W drugim dniu madryckiego szczytu przywódcy 16 państw członkowskich NATO i prezydent Ukrainy Leonid Kuczma podpisali „Kartę o Szczególnym Partnerstwie między Ukrainą i NATO”.

09.07.1997 r.

W Madrycie odbyło się inauguracyjne posiedzenie Euroatlantyckiej Rady Partnerstwa (Euroatlantic Partnership Council – EAPC) z udziałem przywódców 16 państw NATO i 28 państw uczestniczących w programie „Partnerstwo dla Pokoju”.

10.07.1997 r.

Bezpośrednio po zakończeniu szczytu NATO w Madrycie, na zaproszenie Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego, jednodniową oficjalną wizytę w Polsce złożył Prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki William J. Clinton. W trakcie wizyty prezydenci obu krajów odbyli rozmowy polityczne oraz wystąpili z przemówieniami na Placu Zamkowym w Warszawie.

Prezydent A. Kwaśniewski podkreślił, że wizyta Billa Clintona w Polsce stanowiła istotny sygnał dla tych wszystkich w USA, którzy byli w sprawie poszerzenia NATO niezdecydowani lub się temu sprzeciwiali.

05 - 06.09.1997 r.

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski, wraz z prezydentem Republiki Litewskiej Algirdasem Brazauskasem, byli gospodarzami szczytu 12 przywódców państw Europy Środkowej i Wschodniej, który odbył się w Wilnie. W szczycie wzięli udział prezydenci Białorusi, Bułgarii, Estonii, Finlandii, Litwy, Łotwy, Mołdowy, Polski, Rumunii, Ukrainy, Węgier i premier Rosji. Oceniając Konferencję Wileńską A. Kwaśniewski powiedział, że „była to ważna wymiana poglądów. Byli tutaj przywódcy państw zaproszonych do NATO, innych, które chciałyby uzyskać takie zaproszenie, i takich, które są przeciwko rozszerzeniu paktu. Chodziło o pokazanie, że nasza część Europy jest czynnikiem stabilizującym”.

10.09.1997 r.

Węgry rozpoczęły negocjacje w sprawie przystąpienia do NATO.

16.09.1997 r.

Polska rozpoczęła negocjacje w sprawie przystąpienia do NATO. Polskiej delegacji przewodniczył wiceminister spraw zagranicznych Andrzej Towpik, a stronie natowskiej - nowy zastępca sekretarza generalnego ds. politycznych Klaus-Peter Klaiber.

23.09.1997 r.

Czechy rozpoczęły w Brukseli rozmowy akcesyjne z NATO.

29.09.1997 r.

Polska - jako pierwsze z trzech państw zaproszonych do NATO - przedłożyła w czasie drugiej rundy rozmów o przystąpieniu do Sojuszu wypełniony kwestionariusz planowania obronnego NATO (Defense Planning Questionnaire – DPQ).

29.10.1997 r.

Węgry - jako pierwsze z trzech państw zaproszonych do NATO - zakończyły w Brukseli formalne rozmowy w sprawie przystąpienia do NATO.

10.11.1997 r.

Czechy zakończyły w Brukseli formalne rozmowy o przystąpieniu do NATO.

14.11.1997 r.

Polska, Czechy i Węgry po raz pierwszy wzięły udział w sesji wielostronnego planowania obronnego NATO, wyjaśniając sojusznikom szczegóły stanu swoich sił zbrojnych i infrastruktury obronnej oraz plany ich rozwoju w przyszłości. Wiceminister obrony narodowej Andrzej Karkoszka odpowiadał na pytania sojuszników dotyczące informacji zawartych w DPQ przedłożonym przez Polskę 29 września.

14.11.1997 r.

Polska wystosowała formalny list do NATO potwierdzający, że jest zainteresowana otrzymaniem zaproszenia do Sojuszu i że jest gotowa wypełniać wszelkie zobowiązania związane z członkostwem.

16.11.1997 r.

Na Węgrzech odbyło się referendum w sprawie przystąpienia do NATO. Oficjalne wyniki referendum: frekwencja – 49,2%, z czego za przystąpieniem do NATO opowiedziało się 85,3% głosujących.

17.11.1997 r.

Weszła w życie, uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia, a podpisana przez Prezydenta RP 16 lipca 1997 r. – nowa Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Przyznaje ona Prezydentowi RP określone kompetencje i uprawnienia, m.in. w zakresie spraw związanych z integracją z NATO. Uprawnienia te wynikają z przepisów art. 126 ust. 1, w którym Prezydent określony został jako najwyższy przedstawiciel RP i gwarant ciągłości władzy państwowej, oraz z ustępu 2, w myśl którego Prezydent RP „czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium”. Prezydent zobowiązany zatem został do zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego państwa.

W myśl przepisów Konstytucji, Prezydent ma uprawnienia do ratyfikacji i wypowiadania umów międzynarodowych (art. 133 ust. 1 pkt 1). Jednakże w przypadku umów dotyczących przystępowania państwa do „... sojuszy, układów politycznych lub układów wojskowych” wymagane jest uzyskanie uprzedniej zgody parlamentu, w drodze ustawy (art. 89 ust. 1 pkt 1). Oznacza to, że Sejm i Senat muszą wydać odrębną ustawę upoważniającą Prezydenta RP do złożenia podpisu pod dokumentem ratyfikacyjnym.

Konstytucja zakłada ponadto powołanie organu doradczego Prezydenta w zakresie wewnętrznego i zewnętrznego bezpieczeństwa państwa – Rady Bezpieczeństwa Narodowego (art.135).

Prezydent RP posiada prawo inicjatywy ustawodawczej (art. 118, ust. 1), co pozwala mu na zgłaszanie projektów ustaw dotyczących m.in. spraw związanych z bezpieczeństwem i obronnością państwa.

Prezydent RP jest także najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP (art. 134 ust. 1). Funkcję tę sprawuje za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej (art. 134 ust. 2). Z racji sprawowania zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi, Prezydent RP posiada prawo do obsadzania niektórych wysokich stanowisk wojskowych, a mianowicie Szefa Sztabu Generalnego WP i dowódców rodzajów Sił Zbrojnych, a w czasie wojny, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, mianuje i odwołuje Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych. Konstytucja postanawia, że szczegółowe kompetencje związane ze zwierzchnictwem Prezydenta Rzeczypospolitej określi ustawa.

26.11.1997 r.

O stosunkach z NATO oraz umocnieniu współpracy i bezpieczeństwa od Bałtyku do Morza Czarnego rozmawiali na szczycie w Bukareszcie prezydenci Polski, Ukrainy i Rumunii. Aleksander Kwaśniewski, Leonid Kuczma i Emil Constantinescu stwierdzili, że jest to dopiero początek pogłębionej współpracy. Prezydent RP oświadczył, że nasz kraj będzie wspierać Rumunię w drodze do NATO.

26.11.1997 r.

Andrzej Towpik – były podsekretarz stanu w MSZ i przewodniczący Zespołu Negocjacyjnego KOK, złożył na ręce sekretarza generalnego NATO Javiera Solany listy uwierzytelniające i oficjalnie objął stanowisko Stałego Przedstawiciela RP przy Radzie Północnoatlantyckiej – w randze ambasadora.

02.12.1997 r.

Obradujący w Brukseli ministrowie obrony krajów NATO zaaprobowali nową, elastyczniejszą i zredukowaną strukturę wojskową Sojuszu Północnoatlantyckiego.

02.12.1997 r.

Ministrowie obrony NATO zatwierdzili raport o stanie przygotowań Polski, Czech i Węgier do członkostwa oraz oszacowanie wspólnych kosztów przyjęcia trzech nowych członków, usuwając tym samym ostatnie przeszkody na drodze do poszerzenia Sojuszu.

16.12.1997 r.

Szefowie dyplomacji 16 państw NATO podpisali w Brukseli protokoły o przystąpieniu Polski, Czech i Węgier do Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO). Po ratyfikacji protokołów przez 16 parlamentów i następnie przystąpieniu trzech krajów do Traktatu staną się one formalnie pełnymi członkami Sojuszu. Ministrowie potwierdzili w komunikacie końcowym sesji, że proces ten powinien zakończyć się do kwietnia 1999 r., kiedy to przypada 50. rocznica powstania NATO. „Jest to fakt o historycznym znaczeniu. Oznacza on poszerzenie strefy bezpieczeństwa i stabilności państw w obszarze euroatlantyckim, zgodnie z naszymi życzeniami i intencjami. Jestem przekonany, że otwarcie Sojuszu i rozwój jego współdziałania z państwami zaproszonymi to kluczowe warunki budowy świata opartego na wspólnocie wartości, współpracy, stabilizacji i harmonijnym rozwoju wszystkich państw. (...) Kończy się historyczna epoka Europy przepołowionej traktatem jałtańskim” – napisał prezydent RP Aleksander Kwaśniewski w specjalnym oświadczeniu.

16.12.1997 r.

Prezydent USA Bill Clinton ogłosił, że na wiosnę 1999 r. w Waszyngtonie odbędzie się szczyt NATO z okazji 50-lecia utworzenia Sojuszu. Na szczycie w poczet państw członkowskich Sojuszu Północnoatlantyckiego zostaną przyjęte Polska, Węgry i Czechy.

16.12.1997 r.

Ministrowie spraw zagranicznych Polski, Czech i Węgier uzgodnili w Brukseli - tuż po podpisaniu protokołów o przystąpieniu ich krajów do NATO - że będą koordynować działania na drodze do Sojuszu.

17.12.1997 r.

Sojusz Północnoatlantycki zdementował twierdzenia Rosji, jakoby do kalendarza prac Rady NATO-Rosja na 1998 r. wprowadzono dyskusje nad infrastrukturą wojskową, która miałaby być rozbudowana w Polsce, Czechach i na Węgrzech w związku z przyjmowaniem tych krajów do Sojuszu.

 

1998 r.

07.01.1998 r.

Polska, Czechy i Węgry po raz pierwszy uczestniczyły w cotygodniowym posiedzeniu Rady NATO (na szczeblu ambasadorów). Tematem obrad była sytuacja w Bośni. Przedstawiciel Polski poinformował o pracach Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, której Polska przewodniczyła w 1998 r.

13.01.1998 r.

Pani Madeleine Albright, sekretarz stanu USA, wezwała Senat amerykański do ratyfikacji dokumentów o przystąpieniu Polski, Czech i Węgier do NATO.

16.01.1998 r.

NATO z zadowoleniem powitało Kartę Partnerstwa między USA a Litwą, Łotwą i Estonią, którą podpisano tego dnia w Waszyngtonie. Uznano ją za znak dalszego zaangażowania Stanów Zjednoczonych w sprawy bezpieczeństwa europejskiego, czynnik stabilizacji w regionie i potwierdzenie prawa Litwy, Łotwy i Estonii do ubiegania się o członkostwo Sojuszu.

22.01.1998 r.

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski przyjął przebywającego z oficjalną wizytą w Polsce sekretarza generalnego NATO Javiera Solanę. Obaj politycy odbyli rozmowę w wąskim gronie, której tematem były sprawy związane z procesem ratyfikacyjnym i pełną integracją Polski z NATO, w tym włączeniem naszego kraju w system planowania obronnego Sojuszu i osiągnięcie interoperacyjności polskiej armii z siłami zbrojnymi państw NATO. Poruszono też kwestie związane z sytuacją w regionie i stosunkami NATO – Rosja.

W obecności przedstawicieli parlamentu, rządu, najwyższych dowódców wojskowych i ambasadorów państw członkowskich NATO, prezydent RP odznaczył Javiera Solanę Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP za wybitne zasługi w działalności na rzecz przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Sojuszu Północnoatlantyckiego. Po zakończeniu uroczystości, w wypowiedzi dla prasy, sekretarz generalny NATO, dziękując polskiemu prezydentowi za odznaczenie powiedział m.in.: "Jestem bardzo wzruszony i chcę stwierdzić, że będę nadal kontynuował to, co robiłem do tej pory. Chodzi mi o to, by Europa była stabilna, wolna, bezpieczna i aby panował w niej dobrobyt. Europa nie będzie tak naprawdę pełna, dopóki kraje tak wielkie, jak Polska, z tak bogatą historią, teraźniejszością i przyszłością, nie będą jej częścią."

Javier Solana wygłosił też w Sejmie przemówienie, w którym powiedział, że podpisanie protokołu w sprawie przystąpienia Polski do NATO oznacza, iż jej powrót do rodziny europejskich demokracji jest nieodwracalny.

23.01.1998 r.

Rosyjska Duma Państwowa zwróciła się do prezydenta Borysa Jelcyna i premiera Wiktora Czernomyrdina o opracowanie „narodowego programu przeciwdziałania rozszerzeniu NATO”. Według rosyjskich deputowanych, ekspansja Paktu Północnoatlantyckiego na Wschód realnie zagraża interesom Rosji i jej bezpieczeństwu narodowemu. Uchwałę w tej sprawie, przygotowaną przez grupę międzyfrakcyjną Anty-NATO, na której czele stał wiceprzewodniczący Dumy Siergiej Baburin, poparło 247 z 450 deputowanych reprezentujących wszystkie frakcje i grupy parlamentarne z wyjątkiem demokratycznego Jabłoka, którym kieruje Grigorij Jawliński.

W uchwale podkreśla się, że wydarzenia ostatnich miesięcy dowiodły, iż kraje NATO, nie bacząc na protesty Rosji, kontynuują przygotowania do rozszerzenia Paktu przez przyjęcie Węgier, Polski i Czech. „Otwarcie prowadzone są przygotowania do kolejnych etapów ekspansji Sojuszu na Europę Wschodnią i kraje bałtyckie. Za pośrednictwem programu +Partnerstwo dla pokoju+ do struktur militarnych NATO wciągane są państwa, których w ogóle nie wymienia się wśród kandydatów na członków Paktu, w tym kraje WNP” - napisano w uchwale Dumy.

28.01.1998 r.

Prezydent Bill Clinton, w corocznym orędziu „State of the Union” wezwał Senat do ratyfikowania protokołów akcesyjnych w sprawie przystąpienia nowych członków do NATO:  „przez 50 lat NATO powstrzymywało komunizm i zapewniało bezpieczeństwo Ameryki i Europy. Te trzy byłe komunistyczne kraje powiedziały +tak+ dla demokracji. Proszę Senat, by powiedział +tak+ im - naszym nowym członkom”. Clinton oświadczył, że „przyjmując w swoje szeregi nowych członków i ściśle współpracując z nowymi partnerami, w tym z Rosją i Ukrainą, NATO będzie w stanie przyczyniać się do tego, by Europa przekształciła się w ostoję pokoju w XXI stuleciu”.

29.01.1998 r. -
- 02.02.1998 r.

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski po raz piąty wziął udział (29 stycznia – 2 lutego) w Światowym Forum Gospodarczym w Davos, które przebiegało pod hasłem „Priorytety XXI wieku”.

Podczas dyskusji panelowej w ramach sesji roboczej Forum Prezydent przyznał, że Europa wciąż jest jeszcze podzielona, a likwidacja linii rozgraniczeń jest procesem wymagającym uczestnictwa wielu krajów dążących do spojenia kontynentu i wielopłaszczyznowej integracji. Zapytany o stosunek Polski do procesów integracyjnych, Aleksander Kwaśniewski zadeklarował gotowość naszego kraju do odegrania aktywnej roli w tym zakresie oraz potwierdził wolę i możliwości Polski przejęcie roli łącznika - kraju umożliwiającego kontynuowanie procesów integracji w Europie.

02.02.1998 r.

Dokumenty ratyfikacyjne protokołów w sprawie przyjęcia nowych członków do NATO podpisał minister spraw zagranicznych Kanady Lloyd Axworthy. 4 lutego Ambasador Kanady w Waszyngtonie przekazał rządowi USA - jako depozytariuszowi - dokumenty ratyfikacyjne. W ten sposób Kanada jako pierwsza zakończyła procedurę ratyfikacyjną dokumentów w sprawie rozszerzenia NATO. Do końca 1998 roku procedury ratyfikacyjne zakończyły także parlamenty pozostałych państw członkowskich NATO.

11.02.1998 r.

Podczas uroczystości w Białym Domu z udziałem ministrów spraw zagranicznych Polski, Czech i Węgier amerykański prezydent Bill Clinton uroczyście przekazał protokoły o wstąpieniu tych trzech państw do NATO Senatowi USA.

W wygłoszonym na ceremonii przemówieniu, prezydent Clinton wymienił trzy główne racje przemawiające za rozszerzeniem NATO na Wschód, tj.

- wzmocnienie NATO, a tym samym bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych;
- zwiększenie stabilizacji w Europie przez włączenie jej wschodniej części do strefy demokracji i gospodarki rynkowej;
- „wymazanie sztucznej linii podziału Europy nakreślonej przez Józefa Stalina”.

21.02.1998 r.

Prezydent RP był gospodarzem szczytu francusko – niemiecko – polskiego, który odbył się w Poznaniu. Wzięli w nim udział prezydent Francji Jacques Chirac i kanclerz Niemiec Helmut Kohl. Spotkanie tzw. Trójkąta Weimarskiego po raz pierwszy odbyło się na szczeblu przywódców państw. Głównym tematem rozmów były polskie aspiracje przystąpienia do NATO i UE.

18.03.1998 r.

Federacja Rosyjska oficjalnie otworzyła swe przedstawicielstwo w NATO. Podczas posiedzenia Rady NATO stały przedstawiciel FR w Brukseli Siergiej Kislak wręczył sekretarzowi generalnemu Javierowi Solanie listy uwierzytelniające. Siergiej Kislak został jednocześnie nadzwyczajnym i pełnomocnym ambasadorem FR w Królestwie Belgii.

Oprócz Rosji swe przedstawicielstwa w NATO otworzyły tego dnia Mołdawia, Rumunia, Bułgaria i Kazachstan. Wiele innych krajów uczestniczących w programie Partnerstwa dla Pokoju swe misje otworzyło już wcześniej. Decyzja o możliwości otwierania przedstawicielstw państw nie będących członkami NATO zapadła na szczycie w Madrycie, w lipcu 1997 r.

30.04.1998 r.

Senat USA większością głosów 80:19 zaaprobował rozszerzenie NATO o Polskę, Czechy i Węgry.

30.04.1998 r.

Senat Czech zdecydowaną większością głosów zaaprobował dokument przewidujący wejście Republiki Czeskiej do NATO. W połowie kwietnia za przystąpieniem Czech do Sojuszu opowiedziała się izba niższa parlamentu.

23.06.1998 r.

Prezydent Aleksander Kwaśniewski wziął udział w Warsztatach NATO w Wiedniu.

 

1999 rok

29.01.1999 r.

Sekretarz generalny NATO Javier Solana przesłał ministrowi spraw zagranicznych Bronisławowi Geremkowi list zapraszający Polskę do przystąpienia do Traktatu Północnoatlantyckiego. Równocześnie analogiczne listy zostały wystosowane na ręce ministrów spraw zagranicznych Czech i Węgier.

10.02.1999 r.

Prezydent Węgier Arpad Goencz, z upoważnienia parlamentu, podpisał akt przystąpienia Węgier do NATO.

17.02.1999 r.

Sejm RP, stosunkiem głosów 409:7 i przy 4 wstrzymujących, przegłosował Ustawę o ratyfikacji Traktatu Północnoatlantyckiego, sporządzonego w Waszyngtonie dnia 4 kwietnia 1949 r. Ustawa upoważniła Prezydenta RP do ratyfikacji Traktatu Północnoatlantyckiego. Tego samego dnia ustawę przyjął Senat RP (stosunkiem głosów 92:2, przy 1 głosie wstrzymującym).

18.02.1999 r.

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski podpisał ustawę upoważniającą go do ratyfikacji Traktatu Północnoatlantyckiego i skierował ją do publikacji w "Dzienniku Ustaw".

26.02.1999 r.

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski i prezydent Czech Vaclav Havel równocześnie złożyli podpisy pod dokumentami ratyfikacyjnymi. Tekst Aktu Ratyfikacyjnego.

12.03.1999 r.

W auli Prezydenckiej Biblioteki H. Trumana w Independence (stan Missouri) ministrowie spraw zagranicznych Polski (Bronisław Geremek) oraz Czech i Węgier, złożyli na ręce Madeleine Albright - sekretarza stanu USA, depozytariusza Traktatu Północnoatlantyckiego, dokumenty ratyfikacyjne. M. Albright oświadczyła: "Pakt Północnoatlantycki powiększył się o trzech nowych członków. Ich liczba wzrosła do dziewiętnastu.".

Od tego momentu Rzeczpospolita Polska
formalnie stała się członkiem NATO.

 

12.03.1999 r.

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski i inni najwyżsi przedstawiciele władz państwowych wzięli udział w ceremonii podniesienia na maszt flagi NATO na Placu Marszałka Piłsudzkiego w Warszawie. Ceremonię poprzedziła uroczysta zmiana wart przed Grobem  Nieznanego Żołnierza.
W uroczystości uczestniczył także goszczący w Polsce prezydent Islandii Olafur Grimsson.

16.03.1999

Przed siedzibą Kwatery Głównej NATO w Brukseli odbyło się uroczyste podniesienie polskiej flagi narodowej. W uroczystości udział wziął premier RP Jerzy Buzek. Delegacja polska, na czele z premierem, wzięła także udział w posiedzeniu Rady Północnoatlantyckiej (na szczeblu ambasadorów) - po raz pierwszy w charakterze pełnoprawnego członka tego kierowniczego gremium NATO.

17. 03. 1999 r.

Po raz pierwszy Stały Przedstawiciel RP przy Radzie Północnoatlantyckiej, amb. Andrzej Towpik wziął udział w posiedzeniu Stałej Wspólnej Rady Rosja - NATO (NATO - Russia Permanent Joint Council - PJC), które odbyło się (w składzie 19 + 1) w siedzibie NATO w Brukseli.

17. 03. 1999 r.

W Dowództwie Połączonych Sił Zbrojnych Atlantyku (Allied Command Atlantic - ACLANT) w Norfolk (stan Wirginia) podniesiono flagi Polski oraz Czech i Węgier. W ten symboliczny sposób zademonstrowano przystąpienie wojsk nowych państw członkowskich NATO do struktury militarnej Sojuszu.

Flagę polską podniesiono także w Dowództwie Połączonych Sił Zbrojnych Europy Północnej (Allied Forces Northern Europe - AFNORTH) w Brunssum (Holandia), którego obszar bezpośredniej odpowiedzialności obronnej został powiększony o Polskę.

14.04.1999 r.

Prezydent RP, zwierzchnik Sił Zbrojnych Aleksander Kwaśniewski, na wniosek Rady Ministrów, wydał postanowienie o wysłaniu polskich żołnierzy do Albanii w składzie sił NATO (AFOR-Albania Force). 140 żołnierzy z 21. Brygady Strzelców Podhalańskich wyjechało 5 i 6 maja 1999 roku w misję w ramach międzynarodowej operacji NATO „Allied Harbour”.

23 - 25.04.1999r.

Delegacja polska pod przewodnictwem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego, wzięła udział w jubileuszowym szczycie NATO w Waszyngtonie. W szczycie po raz pierwszy wzięło udział 19 państw członkowskich Sojuszu. Polska zainaugurowała swój udział w Radzie Północnoatlantyckiej (NAC) na najwyższym szczeblu. Podczas szczytu przyjęto m.in. nową Koncepcję Strategiczną. Najważniejszym tematem były sprawy związane z kryzysem kosowskim.
W ramach szczytu NATO odbyło się także posiedzenie Euroatlantyckiej Rady Współpracy (EAPC). Polska wzięła też po raz pierwszy udział w posiedzeniu Komisji NATO – Ukraina (NUC).

4. 05. 1999 r.

Pierwszym polskim oficerem w składzie Międzynarodowego Sztabu Wojskowego (IMS – International Military Staff) NATO w Mons koło Brukseli, został gen. bryg. Roman Iwaszkiewicz. Mianowano go na stanowisko zastępcy Dyrektora Departamentu Logistyki, Uzbrojenia i Zasobów w IMS (Deputy Assistant Director of the IMS Logistics, Armaments and Resources Division) .

Wcześniej reprezentantami RP w NATO (w składzie narodowych przedstawicielstw) zostali: gen. bryg. Henryk Tacik – przedstawiciel wojskowy w Komitecie Wojskowym NATO (Military Representative to the MC – MILREP) oraz gen. bryg. Andrzej Tyszkiewicz – szef Narodowego Przedstawicielstwa Wojskowego przy SHAPE.

27.05. 1999 r.

Prezydent A. Kwaśniewski, na podstawie ustawowego upoważnienia (Sejmu 18 marca, a Senatu 30 marca) ratyfikował 7 umów międzysojuszniczych stanowiących tzw. prawny dorobek NATO. Są to:

1.      Umowa między Państwami – Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego dotycząca statusu ich sił, sporządzona w Londynie dnia 19 czerwca 1951 roku;

2.      Protokół dotyczący statusu międzynarodowych dowództw wojskowych ustanowionych na podstawie Traktatu Północnoatlantyckiego, sporządzony w Paryżu dnia 28 sierpnia 1952 roku;

3.      Umowa dotycząca statusu Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, przedstawicieli narodowych i personelu międzynarodowego, sporządzona w Ottawie dnia 20 września 1951 roku;

4.      Umowa w sprawie statusu przedstawicielstw i przedstawicieli państw trzecich przy Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, sporządzona w Brukseli dnia 14 września 1994 roku;

5.      Umowa między Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego o ochronie informacji, sporządzona w Brukseli dnia 6 marca 1997 roku;

6.      Umowa o wzajemnej ochronie tajemnicy wynalazków dotyczących obronności, w przypadku których zostały złożone wnioski o udzielenie patentów, sporządzona w Paryżu dnia 21 września 1960 roku;

7.      Umowa Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego o przekazywaniu informacji technicznej dla celów obronnych, sporządzona w Brukseli dnia 19 października 1970 roku.

W ten sposób zakończona została procedura ratyfikacji dorobku prawnego NATO w Polsce.

Ratyfikowane umowy zostały przekazane do depozytariusza, którym są Stany Zjednoczone Ameryki Północnej (Departament Stanu USA).

27 - 31.05.1999 r.

W Warszawie odbyła się wiosenna sesja Zgromadzenia Północnoatlantyckiego (North Atlantic Assembly – NAA). Głównym tematem obrad był kryzys kosowski. Przyjęto też deklarację w sprawie sytuacji na Białorusi.

Zgromadzenie od 1 czerwca 1999 roku zmieniło nazwę na: Zgromadzenie Parlamentarne NATO (NATO Parliamentary Assembly).

18.06. 1999 r.

Prezydent RP, zwierzchnik Sił Zbrojnych Aleksander Kwaśniewski, na wniosek Rady Ministrów, wydał postanowienie o użyciu Polskiej Jednostki Wojskowej w Siłach Międzynarodowych w Kosowie w składzie KFOR (Kosovo Force).

Ponad 800 żołnierzy z 18. batalionu desantowo – szturmowego z Bielska Białej wyjechało w drugiej połowie czerwca 1999 roku w misję w ramach międzynarodowej operacji „Joint Guard”.

20 - 23.06.1999 r.

Delegacja polska pod przewodnictwem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego wzięła udział w XVI Międzynarodowych Warsztatach NATO (XVI International NATO Workshop on Political Military Decision Making) w Budapeszcie poświęconych zagadnieniom bezpieczeństwa międzynarodowego i przyszłości kooperacji w sferze przemysłu zbrojeniowego.

04.08. 1999 r.

Rada Północnoatlantycka mianowała George'a Robertsona - brytyjskiego sekretarza stanu ds. obrony na stanowisko sekretarza generalnego NATO i przewodniczącego Rady Północnoatlantyckiej. George Robertson zastąpi Javiera Solanę.

Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Marek Siwiec powiedział, że wybrany na sekretarza generalnego NATO George Robertson daje nadzieję, że Sojusz będzie kontynuował politykę przyjmowania nowych członków. "Deklaracja Robertsona o dalszym rozszerzeniu NATO to bardzo poważna nadzieja" - powiedział minister Siwiec. Podkreślił, że Robertson wykazał się "skutecznością, determinacją i odwagą" podczas nalotów NATO na Jugosławię. "Robertson mówi o wzmacnianiu europejskiego filaru w polityczno - obronnych strukturach Sojuszu. Można mieć gwarancje, że nie odbędzie się to poza NATO" - zaznaczył szef BBN.

Minister zaznaczył, że Robertson jako szef resortu obrony Wielkiej Brytanii był w Polsce i zna nasz kraj. Marek Siwiec przypomniał też kilkakrotne spotkania prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z Robertsonem.

 

Wystąpienie Telewizyjne

Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego

z okazji ratyfikacji aktu przystąpienia RP do NATO

 

To niezwykły moment w naszej historii. Pragnienia ziściły się, wspólne wysiłki przyniosły sukces. Wchodzimy do NATO. Wracamy tam, gdzie jest nasze miejsce. Bo sojusz - to wspólna siła w imię wspólnych wartości. O te wartości nasze narody potrafiły się uporczywie upominać, nawet w mrocznym systemie pojałtańskim: w warszawskim październiku, w tragedii Budapesztu 1956 roku, podczas "praskiej wiosny" w roku 68, w zrywie polskiej "Solidarności" w roku 1980. Dziś jesteśmy u celu. Możemy być dumni, że walnie do tego przyczyniliśmy się. Jeszcze dziesięć lat temu przyszłość Europy Środkowej budziła niepokój. Dziś nasz region jest przykładem głębokich przemian, nie wolnego od trudności rozwoju demokracji i gospodarki. Jest przykładem sukcesu. Chwilę przed przekroczeniem progu NATO, wypowiadamy głośno i wyraźnie nasze pragnienie, aby drzwi sojuszu pozostały otwarte dla nowych, przyszłych członków, bowiem bezpieczeństwo jest dobrem wspólnym.

 

Szczyt Madrycki NATO

 

Szczyt Madrycki NATO było spotkaniem szefów państw NATO ósmego i dziewiątego sierpnia 1997 w Madrycie, na które zaproszono trzy państwa Europy Środkowej i Wschodniej – Polskę, Czechy i Węgry do negocjacji w sprawie członkostwa. Kończył on pierwszy etap długoletniego procesu starań tych krajów o wejście do struktur Sojuszu. Złożyły się nań utworzenie w grudniu 1991 Północnoatlantyckiej Rady Współpracy, program Partnerstwa dla Pokoju, oświadczenia polityków od drugiej połowy 1996 roku potwierdzające gotowości do rozszerzenia Sojuszu mimo oporu ze strony Rosji. Tę ostatnią kwestię rozwiązano częściowo poprzez podpisanie w maju 1997 w Paryżu Aktu Podstawowego o Stosunkach Dwustronnych, Współpracy i Bezpieczeństwie między Rosją i NATO.

 

Traktat Północnoatlantycki

 

Waszyngton, 4 kwietnia 1949 roku.

Strony niniejszego Traktatu potwierdzają swą wiarę w cele i zasady Karty Narodów Zjednoczonych i swe pragnienie współżycia w pokoju ze wszystkimi narodami i wszystkimi rządami. Są one zdecydowane ochraniać wolność, wspólne dziedzictwo i cywilizacje swych narodów, oparte na zasadach demokracji, wolności jednostki i praworządności. Dążą one do umacniania stabilizacji i dobrobytu na obszarze północnoatlantyckim. Są one zdecydowane połączyć swe wysiłki w celu zbiorowej obrony oraz zachowania pokoju i bezpieczeństwa. Dlatego wyrażają one zgodę na niniejszy Traktat Północnoatlantycki.

 

Artykuł pierwszy

Zgodnie z tym, co oświadczono w Karcie Narodów Zjednoczonych, Strony zobowiązują się załatwiać wszelkie spory międzynarodowe, w które mogłyby zostać uwikłane, za pomocą środków pokojowych w taki sposób, aby pokój międzynarodowy, bezpieczeństwo i sprawiedliwość nie zostały narażone na niebezpieczeństwo, jak również powstrzymywać się w swych stosunkach międzynarodowych od użycia lub groźby użycia siły w jakikolwiek sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych.

 

Artykuł drugi

Strony będą przyczyniały się do dalszego rozwoju pokojowych i przyjaznych stosunków międzynarodowych przez wzmacnianie swych wolnych instytucji, przez spowodowanie lepszego zrozumienia zasad, na których te instytucje są oparte oraz przez pobudzanie warunków stabilizacji i dobrobytu. Będą one dążyły do usuwania nieporozumień w swej międzynarodowej polityce gospodarczej i będą popierały współpracę gospodarczą pomiędzy którymikolwiek z nich lub wszystkimi.

 

Artykuł trzeci

Dla skuteczniejszego osiągnięcia celów niniejszego Traktatu Strony, każda z osobna i wszystkie razem, przez stałą i skuteczną samopomoc i pomoc wzajemną będą utrzymywały i rozwijały swoją indywidualną i zbiorową zdolność do odparcia zbrojnej napaści.

 

Artykuł czwarty

Strony będą się konsultowały, ilekroć zdaniem którejkolwiek z nich zagrożona będzie integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo którejkolwiek ze Stron.

 

Artykuł piąty

Strony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub kilka z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uważana za napaść przeciwko nim wszystkim, wskutek tego zgadzają się one na to, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, każda z nich, w wykonaniu prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego przez artykuł 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom tak napadniętym, podejmując natychmiast indywidualnie i w porozumieniu z innymi Stronami taką akcję, jaką uzna za konieczną, nie wyłączając użycia siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego. O każdej takiej zbrojnej napaści i o wszystkich środkach zastosowanych w jej wyniku zostanie bezzwłocznie powiadomiona Rada Bezpieczeństwa. Środki takie zostaną zaniechane, gdy tylko Rada Bezpieczeństwa podejmie działania konieczne do przywrócenia i utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.

 

Artykuł szósty

W rozumieniu Artykułu piątego, za napaść zbrojną, wymierzoną przeciwko jednej lub kilku Stronom, uważa się napaść zbrojną na terytorium którejkolwiek ze Stron w Europie lub Ameryce Północnej, na algierskie departamenty Francji, na terytorium Turcji lub na wyspy pod jurysdykcją którejkolwiek ze Stron na obszarze północnoatlantyckim na północ od zwrotnika Raka, na siły zbrojne, okręty lub samoloty którejkolwiek ze Stron znajdujące się na tych terytoriach lub nad nimi, albo na jakimkolwiek innym obszarze w Europie, na którym w dniu wejścia w życie Traktatu stacjonowały wojska okupacyjne którejkolwiek ze Stron, lub też na Morzu Śródziemnym czy na obszarze północnoatlantyckim na północ od zwrotnika Raka.

 

Artykuł siódmy

Niniejszy Traktat nie narusza i nie będzie rozumiany jako w jakikolwiek sposób naruszający przewidziane w Karcie prawa i obowiązki Stron będących członkami Narodów Zjednoczonych, ani też nie narusza szczególnej odpowiedzialności Rady Bezpieczeństwa za utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego.

 

Artykuł ósmy

Każda Strona oświadcza, że żadne z wiążących ją obecnie zobowiązań międzynarodowych z którąkolwiek ze Stron lub z jakimkolwiek państwem trzecim nie jest w sprzeczności z postanowieniami niniejszego Traktatu oraz zobowiązuje się do niezaciągania żadnych zobowiązań międzynarodowych sprzecznych z niniejszym Traktatem.

 

Artykuł dziewiąty

Strony niniejszym ustanawiają Radę, w której każda z nich będzie reprezentowana, w celu rozpatrywania spraw dotyczących realizacji niniejszego Traktatu. Rada będzie zorganizowana w taki sposób, żeby mogła zbierać się szybko w każdym czasie. Rada utworzy takie organy pomocnicze, jakie okażą się konieczne; w szczególności utworzy ona natychmiast komitet obrony, którego zadaniem będzie zalecanie środków potrzebnych do wykonania postanowień artykułów trzeciego i piątego.

 

Artykuł dziesiąty

Strony mogą, za jednomyślną zgodą, zaprosić do przystąpienia do niniejszego Traktatu każde inne państwo europejskie będące w stanie popierać zasady niniejszego Traktatu i przyczyniać się do bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego. Każde państwo w ten sposób zaproszone może stać się Stroną Traktatu, składając Rządowi Stanów Zjednoczonych Ameryki dokument przystąpienia. Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki powiadomi każdą ze Stron o złożeniu każdego takiego dokumentu przystąpienia.

 

Artykuł jedenasty

Niniejszy Traktat będzie ratyfikowany, a jego postanowienia zostaną wprowadzone przez Strony w życie zgodnie z ich procedurami konstytucyjnymi. Dokumenty ratyfikacyjne będą możliwie jak najrychlej złożone Rządowi Stanów Zjednoczonych Ameryki, który o każdym złożeniu będzie powiadamiał wszystkich pozostałych sygnatariuszy. W stosunkach pomiędzy państwami, które go ratyfikowały, Traktat wejdzie w życie, gdy tylko zostaną złożone ratyfikacje większości sygnatariuszy, włączając w to ratyfikacje Belgii, Francji, Holandii, Kanady, Luksemburga, Stanów Zjednoczonych i Zjednoczonego Królestwa, a w stosunku do innych państw z chwilą złożenia ich ratyfikacji (3).

 

Artykuł dwunasty

Po upływie dziesięcioletniego okresu obowiązywania Traktatu lub kiedykolwiek po upływie tego okresu Strony, na żądanie którejkolwiek z nich, porozumieją się z sobą w celu dokonania przeglądu Traktatu, uwzględniając czynniki, które w tym czasie będą mogły mieć wpływ na pokój i bezpieczeństwo na obszarze północnoatlantyckim, w tym rozwój zarówno powszechnych, jak i regionalnych porozumień, zawartych zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych, a mających na celu zachowanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego.

 

Artykuł trzynasty

Po dwudziestoletnim okresie obowiązywania Traktatu każda ze Stron może zeń wystąpić po upływie roku od zawiadomienia o swym wypowiedzeniu złożonym Rządowi Stanów Zjednoczonych Ameryki, który powiadomi Rządy innych Stron o złożeniu każdego zawiadomienia o wypowiedzeniu.

 

Artykuł czternasty

Niniejszy Traktat, którego teksty angielski i francuski posiadają jednakową moc, będzie złożony w archiwach Rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki. Jego należycie uwierzytelnione odpisy zostaną przez ten rząd przekazane rządom innych sygnatariuszy.

 

W wersji poprawionej zgodnie z artykułem drugiego Protokołu do Traktatu Północnoatlantyckiego o przystąpieniu Grecji i Turcji.

16 stycznia 1963 roku Rada stwierdziła, że w odniesieniu do byłych algierskich departamentów Francji stosowne klauzule niniejszego Traktatu stały się nieważne z dniem 3 lipca 1962 roku

Traktat wszedł w życie 24 sierpnia 1949 roku, po złożeniu dokumentów ratyfikacyjnych przez wszystkich sygnatariuszy.

 

© Copyright 2004 by Danielsoft. All rights reserved. Do not use any of the information in your website. Zabraniam używania niniejszych treści na innych niż ta stronach. Drukowanie i przetwarzanie poza Internetem dozwolone.